Anasayfa » Kanunlar

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu

Ekleyen: Taşçılar YMM on Mart 2, 2010 2 Comments

Kanun Adı:    KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU
Kanun No:    3065
Kabul Tarihi:    25/10/1984
Resmi Gazete Sayısı:    18563
Resmi Gazete Tarihi:    2/11/1984

BİRİNCİ KISIM
Mükellefiyet

BİRİNCİ BÖLÜM
Verginin Konusu

Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler
Madde 1-

Türkiye’de yapılan aÅŸağıdaki iÅŸlemler katma deÄŸer vergisine tabidir:

1. Ticarî, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,

2. Her türlü mal ve hizmet ithalatı,

3. DiÄŸer faaliyetlerden doÄŸan teslim ve hizmetler:

a) Posta, telefon, telgraf, teleks ve bunlara benzer hizmetler ile radyo ve televizyon hizmetleri,

b) (5602 sayılı Kanunun 10/5-a maddesiyle değişen bent Yürürlük; 01.04.2007)Her türlü şans ve talih oyunlarının tertiplenmesi ve oynanması, (1)

c) Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar, yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi, gösterilmesi,

d) (5904 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle değişen alt bent. Yürürlük; 03.07.2009)Müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışlar ile 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa göre düzenlenen ürün senetlerinin, senedin temsil ettiği ürünü depodan çekecek olanlara teslimi,(*)

e) Boru hattı ile ham petrol, gaz ve bunların ürünlerinin taşınmaları,

f) Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,

g) Genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticarî, sınaî, ziraî ve meslekî nitelikteki teslim ve hizmetleri,

h) Rekabet eşitsizliğini gidermek maksadıyla isteğe bağlı mükellefiyetler suretiyle vergilendirilecek teslim ve hizmetler.

Ticari, sınaî, ziraî faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin devamlılığı, kapsamı ve niteliği Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre; Gelir Vergisi Kanununda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin ve tespit edilir.

Bu faaliyetlerin kanunların veya resmî makamların gösterdiÄŸi gerek üzerine yapılması, bunları yapanların hukukî statü ve kiÅŸilikleri, Türk tabiyetinde bulunup bulunmamaları, ikametgâh veya iÅŸyerlerinin yahut kanunî merkez veya iÅŸ merkezlerinin Türkiye’de olup olmaması iÅŸlemlerin mahiyetini deÄŸiÅŸtirmez ve vergilendirmeye mani teÅŸkil etmez.

İthalatın kamu sektörü, özel sektör veya herhangi bir gerçek veya tüzelkişi tarafından yapılması veya herhangi bir şekil ve surette gerçekleştirilmesi, özellik taşıması vergilendirmeye tesir etmez.

__________________________________________________________________________________

(1) (5602 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) b) Spor-Toto oynanması, piyango tertiplenmesi (Millî Piyango dahil), at yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunları tertiplenmesi, oynanması,

(*) (Değişmeden önceki şekli) d) (5228 sayılı Kanunun 59/2-a maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 1.8.2004) Müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışlar,(2)

(2) (5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) (4706 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle değişen bent) Hazinece yapılan taşınmaz mal satışları hariç müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışlar,

Teslim
Madde 2-
1. Teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesidir. Bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere veya kişilere tevdii teslim hükmündedir. Malın alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde, malın nakliyesinin başlatılması veya nakliyeci veya sürücüye tevdi edilmesi de mal teslimidir.

2. Bir mal üzerindeki tasarruf hakkının iki veya daha fazla kimse tarafından zincirleme âkit yapılmak suretiyle, malın bu arada el değiştirmeden doğrudan sonuncu kişiye devredilmesi halinde, aradaki safhaların her biri ayrı bir teslimdir.

3. Su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri şekillerdeki dağıtımlar da mal teslimidir.

4. (3297 sayılı Kanunun 1′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen bent) Kap ve ambalajlar ile döküntü ve tali maddelerin geri verilmesinin mutat olduÄŸu hallerde teslim, bunlar dışında kalan maddeler itibariyle yapılmış sayılır. Bunların yerine aynı cins ve mahiyette kap ve ambalajlar ile döküntü tali maddelerin geri verilmesinde de aynı hüküm uygulanır.

5. Trampa iki ayrı teslim hükmündedir.

Teslim Sayılan Haller
Madde 3-
Aşağıdaki haller teslim sayılır:

a) Vergiye tabi malların her ne suretle olursa olsun, vergiye tabi işlemler dışındaki amaçlarla işletmeden çekilmesi, vergiye tabi malların işletme personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesi,

b) Vergiye tabi malların, üretilip teslimi vergiden istisna edilmiş olan mallar için her ne suretle olursa olsun kullanılması veya sarfı,

c) Mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satışlarda zilyedliğin devri,

d) (4369 sayılı Kanunun 82 nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük; 1.1.1999)(3)

(3) d) (Kaldırılmadan önceki şekli) Amortismana tabi iktisadî kıymetlerin işletmede kullanılmak üzere imal veya inşa edilmesi halinde, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre bu kıymetlerin aktife alınması veya kullanılmaya başlanması.

Hizmet
Madde 4-
1. Hizmet, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemlerdir.

Bu işlemler; bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi, şekillerde gerçekleşebilir.

2. Bir hizmetin karşılığının bir mal teslimi veya diğer bir hizmet olması halinde bunların her biri ayrı işlem olup, hizmet veya teslim hükümlerine göre ayrı ayrı vergilendirilirler.

Hizmet Sayılan Haller
Madde 5-
Vergiye tabi bir hizmetten, işletme sahibinin, işletme personelinin veya diğer şahısların karşılıksız yararlandırılması hizmet sayılır.
İşlemlerin Türkiye’de Yapılması
Madde 6-

İşlemlerin Türkiye’de yapılması:

a) Malların teslim anında Türkiye’de bulunmasını,

b) (4503 sayılı Kanunun 3′üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen bent Yürürlük; 5.2.2000) Hizmetin Türkiye’de yapılmasını veya hizmetten Türkiye’de faydalanılmasını,(4)

İfade eder.

(4) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) b) Hizmetin Türkiye’de yapılmasını, deÄŸerlendirilmesini veya hizmetten Türkiye’de faydalanılmasını, (deÄŸerlendirilme Gelir Vergisi Kanunun 7′ nci maddesine göre tayin olunur).

Uluslararası Taşıma İşleri
Madde 7-
Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık ile transit taşıma iÅŸlerinde, hizmetin iç parkura isabet eden kısmı Türkiye’de yapılmış sayılır.
Mükellef
Madde 8-

1. Katma Değer Vergisinin Mükellefi:

a) Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar,

b) İthalatta mal ve hizmet ithal edenler,

c) Transit taşımalarda gümrük veya geçiş işlemine muhatap olanlar,

d) PTT İşletme Genel Müdürlüğü ve radyo ve televizyon kurumları,

e) (5602 sayılı Kanunun 10/5-b maddesiyle değişen bent Yürürlük; 01.04.2007)Her türlü şans ve talih oyunlarını tertip edenler,(5)

f) (5602 sayılı Kanunun 11/1-ç maddesiyle kaldırılmıştır Yürürlük; 01.04.2007)(6)

g) 1 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (c) bendine giren hallerde bunları tertipleyenler veya gösterenler,

h) Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakları kiraya verenler,

ı) İsteğe bağlı mükellefiyette talepte bulunanlardır.

2. (3297 sayılı Kanunun 2′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen bent) Vergiye tabi bir iÅŸlem sözkonusu olmadığı veya katma deÄŸer vergisini fatura veya benzeri vesikalarda göstermeye hakkı bulunmadığı halde; düzenlediÄŸi bu tür vesikalarda katma deÄŸer vergisi gösterenler, bu vergiyi ödemekle mükelleftirler. Bu husus kanuna göre borçlu oldukları vergi tutarından daha yüksek bir meblağı gösteren mükellefler için de geçerlidir. (5035 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle deÄŸiÅŸen cümle; Yürürlük: 02.01.2004) Bu gibi sebeplerle fazla ödenen vergiler, Maliye Bakanlığının belirleyeceÄŸi usul ve esaslara göre ilgililere iade edilir.(7)

(5) (5602 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) e) Spor-Toto, piyango (Millî Piyango dahil) ve benzeri oyunlarda oyunların teşkilat müdürlükleri,

(6) (5602 sayılı Kanunla kaldırılmadan önceki şekli)At yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunlarında bunları tertipleyenler,

(7) (Değişmeden önceki şekli) Bu gibi sebeplerle fazla ödedikleri vergilerin, indirim hakkına sahip olmayanlara iadesi konusunda Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.

Vergi Sorumlusu
Madde 9-
(4008 sayılı Kanunun 30′uncu maddesiyle deÄŸiÅŸen madde Yürürlük; 1.8.1994)

1. Mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanunî merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığı, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabilir.

2. Fiilî yada kaydî envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğu veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde, bu alışlar nedeniyle ziyaa uğratılan katma değer vergisi, belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alan mükelleften aranır.

Belgesiz mal bulundurdukları veya hizmet satın aldıkları tespit edilen mükelleflere, bu mal ve hizmetlere ait alış belgelerinin ibrazı için tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verilir. Bu süre içinde alış belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi ibraz edilemeyen mal ve hizmetlerin tespit tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan katma deÄŸer vergisi, alışlarını belgeleyemeyen mükellef adına re’sen tarhedilir. Bu tarhiyata (4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare; Yürürlük; 1.1.1999) vergi ziyaı cezası uygulanır.(8)

Ancak belgesiz alınan mal ve hizmetleri satanlara, bu satışlarla ilgili olarak, vergi inceleme raporuna dayanılarak katma değer vergisi tarhiyatı yapıldığı takdirde, ziyaa uğratılan vergi ve buna ilişkin ceza ayrıca alıcılardan aranmaz.(9)

(5904 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle eklenen fıkra. Yürürlük; 03.07.2009) 3. 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa göre düzenlenen ürün senetlerinin, senedin temsil ettiği ürünü depodan çekecek olanlara teslimine ait katma değer vergisinin ödenmesinden lisanslı depo işleticileri sorumludur.

(8) (Değişmeden önceki ibare) kaçakçılık cezası uygulanmaz.

(9) (Değişmeden önceki şekli) Madde 9 Mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının işyerinin, kanunî merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye ve Gümrük Bakanlığı, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları veya diğer ilgili bir şahsı verginin ödenmesinden sorumlu tutabilir.
Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Gelmesi
Madde 10-

Vergiyi DoÄŸuran Olay:

a) Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması,

b) Malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi,

c) Kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutad olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde, her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması,

d) Komisyoncular vasıtasıyla veya konsinyasyon suretiyle yapılan satışlarda, malların alıcıya teslimi,

e) Malın alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde, malın nakliyesine başlanması veya nakliyeci veya sürücüye tevdii,

f) (4369 sayılı Kanunun 82′nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük; 1.1.1999)(10)

g) Su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri enerji dağıtım veya kullanımlarında bunların bedellerinin tahakkuk ettirilmesi,

h) (3316 sayılı Kanunun 2′inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)

ı) İthalatta, Gümrük Kanununa göre gümrük vergisi ödeme mükellefiyetinin baÅŸlaması, gümrük vergisine tabi olmayan iÅŸlemlerde ise (4369 sayılı Kanunun 81′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare. Yürürlük: 1.8.1998)(11)gümrük beyannamesinin tescili,

j) İkametgâhı, iÅŸyeri, kanunî merkezi ve iÅŸ merkezi Türkiye’de bulunmayanlar tarafından yabancı ülkeler ile Türkiye arasında yapılan taşımacılık ile transit taşımacılıkta (4503 sayılı Kanunun 3′üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare Yürürlük; 5.2.2000) gümrük bölgesine girilmesi veya gümrük bölgesinden çıkılması,(12)

(5904 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 03.07.2009) k) 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa göre düzenlenen ürün senetlerinin temsil ettiği ürünlerin depodan çekilmesi.

Anında meydana gelir.

(10) f) (Kaldırılmadan önceki şekli) Amortismana tabi menkul veya gayrimenkul malların işletmede kullanılmak üzere imal veya inşa edilmesi halinde, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre bu kıymetlerin aktife alınması veya kullanılmaya başlanması,

(11) ı) (Değişmeden önceki şekli) İthalatta, Gümrük Kanununa göre gümrük vergisi ödeme mükellefiyetinin başlaması, gümrük vergisine tabi olmayan işlemlerde ise fiili ithalin yapılması,

(12) (Değişmeden önceki ibare) gümrük hattından geçilmesi,

Mal ve Hizmet İhracatı
Madde 11-

1. Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır:

a) (5766 sayılı Kanunun 12/e maddesiyle deÄŸiÅŸen bent Yürürlük; 06.06.2008) İhracat teslimleri ve bu teslimlere iliÅŸkin hizmetler, yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler, serbest bölgedeki müşteriler için yapılan fason hizmetler ve karşılıklı olmak ÅŸartıyla uluslararası roaming anlaÅŸmaları çerçevesinde yurt dışındaki müşteriler için Türkiye’de verilen roaming hizmetleri,(13)

b) Türkiye’de ikamet etmeyen yolcuların satın alarak Türkiye dışına götürdükleri malların teslimi anında Katma DeÄŸer Vergisi tahsil edilir. Ancak gümrükten malın çıkışı anında fatura veya belgenin ibrazında tahsil edilen Katma DeÄŸer Vergisi iade olunur.

(4731 sayılı Kanunun 5/A maddesiyle eklenen fıkra) Türkiye’de ikametgâhı, iÅŸyeri, kanuni ve iÅŸ merkezi bulunmayanların taşımacılık faaliyetlerine iliÅŸkin olarak satın alacakları mal ve hizmetler ile fuar, panayır ve sergilere katılımları dolayısıyla satın alacakları mal ve hizmetler nedeniyle ödedikleri katma deÄŸer vergisi, karşılıklı olmak kaydıyla iade edilir.

(4731 sayılı Kanunun 5/A maddesiyle eklenen fıkra) Maliye Bakanlığı iadeden faydalanacak mal ve hizmetler ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.

(5904 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle eklenen paragraf. Yürürlük; 03.07.2009) 14/7/2004 tarihli ve 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylanan sinematografik eserlere ilişkin yabancı yapımcılar tarafından satın alınacak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesinde yer alan ve ilgili yılda uygulanmakta olan haddin üzerindeki mal ve hizmetler nedeniyle ödenen katma değer vergisi yapımcılara iade olunur.

c) (3297 sayılı Kanunun 3′üncü maddesiyle eklenen bent) İhraç edilmek ÅŸartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait katma deÄŸer vergisi, ihracatçılar tarafından ödenmez. Mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu vergi, vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunur.

Söz konusu malların, ihracatçıya teslim tarihini takip eden ay başından itibaren 3 ay içinde ihraç edilmesi halinde, tecil edilen vergi terkin olunur.

İhracatın yukarıdaki ÅŸartlara uygun gerçekleÅŸtirilmemesi halinde, tecil olunan vergi tahakkuk ettirildiÄŸi tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51′inci maddesine göre belirlenen (4842 sayılı Kanunun 21′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare Yürürlük; 01.05.2003) gecikme zammıyla birlikte (14) tahsil olunur. Ancak, ihraç edilmek ÅŸartıyla teslim edilen malların Vergi Usul Kanununda belirtilen mücbir sebepler nedeniyle ihraç edilmemesi halinde, tecil edilen vergi tecil edildiÄŸi tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48′inci maddesine göre ilgili dönemler için geçerli tecil faizi ile birlikte tahsil edilir.

Tecil veya terkin edilen bu vergiler hakkında ihracatçılar bakımından bu Kanunun 32′inci maddesi hükmü uygulanmaz.

İhracatçılara mal teslim eden imalatçılara iade edilecek Katma Değer Vergisi (5228 sayılı Kanunun 59/2-b maddesiyle değişen ibare. Yürürlük: 31.07.2004) ihraç edilen mala ilişkin imalatçı satış bedeline göre hesaplanan vergiden imalatçı aleyhine matrahta meydana gelen değişikliğe ilişkin verginin düşülmesinden sonra kalan tutardan (15) fazla olamaz.

İhracatçılara mal teslim eden imalatçılara iade edilmesi gereken Katma Değer Vergisi ihracat işlemlerinin tamamlanmasından sonra yapılır. İade veya tecil olunacak vergi miktarı mükellefin ilgili dönem beyannamesinde yer alan bilgiler mukayese edilmek suretiyle hesaplanır.

(4842 sayılı Kanunun 21′inci maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 01.05.2003) İhracatın mücbir sebepler veya beklenmedik durumlar nedeniyle üç ay içinde gerçekleÅŸtirilememesi halinde, en geç üç aylık sürenin dolduÄŸu tarihten itibaren onbeÅŸ gün içinde baÅŸvuran ihracatçılara, Maliye Bakanlığınca veya Bakanlığın uygun görmesi halinde vergi dairelerince üç aya kadar ek süre verilebilir.

2. (3297 sayılı Kanunun 3′üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen bent) Maliye ve Gümrük Bakanlığı, Katma DeÄŸer Vergisi tahsil edilmeden teslim edilecek mal miktarını; ihracatçı ve ihracatçıya mal teslim edenlerin her biri için, bir önceki yıl iÅŸ hacmi, cari yıldaki iÅŸlemler ve vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla gerekli görülen hallerde sınırlamaya ve bu istisnaların uygulamasına iliÅŸkin usul ve esaslar ile istisnanın uygulanacağı asgari miktarları tespite yetkilidir.

(13) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) a) (4842 sayılı Kanunun 21′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen bent Yürürlük; 01.05.2003) İhracat teslimleri ve bu teslimlere iliÅŸkin hizmetler ile yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler ve karşılıklı olmak ÅŸartıyla uluslararası roaming anlaÅŸmaları çerçevesinde yurt dışındaki müşteriler için Türkiye’de verilen roaming hizmetleri,(+)

(+)(4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent) a) İhracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler ile yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler,

(14) (4842 sayılı Kanunla deÄŸiÅŸmeden önceki ibare) “gecikme zammının % 50 fazlası ile birlikte”

(15) (5228 sayılı Kanunla deÄŸiÅŸmeden önceki ibare) “ihraç edilen mala iliÅŸkin imalatçı satış bedeline göre hesaplanan miktardan”

İhracat Teslimi ve Yurt Dışındaki Müşteriler İçin Yapılan Hizmetler
Madde 12-

1.(5838 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle değişen fıkra)Bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için aşağıdaki şartlar yerine getirilmiş olmalıdır:

a) Teslim yurt dışındaki bir müşteriye veya bir serbest bölgedeki alıcıya ya da yetkili gümrük             antreposu işleticisine yapılmalı veya mallar yetkili gümrük antreposu işleticisine tevdi edilmelidir.

b) Teslim konusu mal Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye veya bir serbest bölgeye vasıl olmalı ya da yetkili gümrük antreposuna konulmalıdır. Teslim konusu malın ihraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına hareket eden yurt içindeki firmalar veya bizzat alıcı tarafından işlenmesi veya herhangi bir şekilde değerlendirilmesi durumu değiştirmez.

Yetkili gümrük antrepoları ile buralarda düzenlenmesi zorunlu belgeleri belirlemeye, konulacak malın cinsi ve miktarı ile bunların antrepoda bekleme sürelerine ilişkin olarak sınırlama getirmeye, Gümrük Müsteşarlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı yetkilidir.
Yetkili gümrük antrepolarının işleyişine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca belirlenen esaslara uyulmaması halinde ziyaa uğratılan vergi, buna ilişkin olarak kesilecek ceza ve hesaplanacak gecikme faizinin ödenmesinden katma değer vergisi iadesi alanla birlikte antrepo işleticisi de müteselsilen sorumludur.(*)

2. Yurt dışındaki müşteri tabiri; ikametgâhı, işyeri, kanunî ve iş merkezi yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir firmanın yurt dışında kendi adına müstakilen faaliyet gösteren şubelerini ifade eder. Bir hizmetin yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmet sayılabilmesi için aşağıdaki şartlar yerine getirilmiş olmalıdır.

a) Hizmetler yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış olmalıdır.

b) Hizmetten yurt dışında faydalanılmalıdır.

3. (5766 sayılı Kanunun 12/e maddesiyle eklenen fıkra. Yürürlük; 06.06.2008) Fason hizmetlerin serbest bölgelerdeki müşterilere yapılmış sayılması için aşağıdaki şartlar yerine getirilmiş olmalıdır.

a) Fason hizmet serbest bölgelerde faaliyet gösteren müşteriler için yapılmış olmalıdır.

b) Fason hizmetten serbest bölgelerde faydalanılmalıdır.

(16)(4842 sayılı Kanunla deÄŸiÅŸmeden önceki bent) Teslim yurt dışındaki bir müşteriye yapılmalıdır.(17)(4842 sayılı Kanunla deÄŸiÅŸmeden önceki bent) Teslim konusu mal Türkiye Cumhuriyeti (4503 sayılı Kanunun 3′üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare Yürürlük; 5.2.2000) gümrük bölgesinden çıkarak(+) bir dış ülkeye vasıl olmalıdır.(+)(DeÄŸiÅŸmeden önceki ibare) gümrük hattından geçerek
(*)Değişmeden önceki fıkra : 1. Bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için aşağıdaki şartlar yerine getirilmiş olmalıdır:

a) (4842 sayılı Kanunun 22′ nci maddesiyle deÄŸiÅŸen bent Yürürlük; 24.04.2003)Teslim yurt dışındaki bir müşteriye veya bir serbest bölgedeki alıcıya ya da yetkili gümrük antreposu iÅŸleticisine yapılmalıdır.(16)

b) (4842 sayılı Kanunun 22′ nci maddesiyle deÄŸiÅŸen bent Yürürlük; 24.04.2003)Teslim konusu mal Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye veya bir serbest bölgeye vasıl olmalı ya da yurt dışındaki müşteriye gönderilmek üzere yetkili gümrük antreposuna konulmalıdır. (17) Teslim konusu malın ihraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına hareket eden yurt içindeki firmalar veya bizzat alıcı tarafından iÅŸlenmesi veya herhangi bir ÅŸekilde deÄŸerlendirilmesi durumu deÄŸiÅŸtirmez.

(4842 sayılı Kanunun 22′ nci maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 24.04.2003)İhracat teslimi yapılacak yetkili gümrük antrepoları ile buralarda düzenlenmesi zorunlu belgeleri belirlemeye, konulacak mal miktarı ve cinsi ile bunların antrepoda bekleme sürelerine iliÅŸkin olarak sınırlama getirmeye, Gümrük MüsteÅŸarlığının görüşü alınmak suretiyle, Maliye Bakanlığı yetkilidir.

Gümrük antreposuna konulan malın ihracatının belirlenen sürede veya şartlara uygun olarak gerçekleşmemesi veya tevsik edilememesi hallerinde; ziyaa uğratılan vergi, buna ilişkin olarak kesilecek ceza ve hesaplanacak gecikme faizinin ödenmesinden katma değer vergisi iadesi alanla birlikte antrepo işleticisi de müteselsilen sorumludur.

İKİNCİ BÖLÜM

(+)(4369 sayılı Kanunun 59’uncu maddesiyle değişen başlık Yürürlük; 01.08.1998)
Araçlar, Petrol Aramaları ve Teşvik Belgeli Yatırımlarda İstisna

(5528 sayılı Kanunun 14’üncü maddesiyle değişen başlık Yürürlük; 01.08.2004)
Araçlar, Kıymetli Maden ve Petrol Aramaları ile Ulusal Güvenlik Harcamaları ve Yatırımlarda
İstisna (+)

Araçlar, Kıymetli Maden ve Petrol Aramaları ile Ulusal Güvenlik Harcamaları ve Yatırımlarda İstisna (1)
Madde 13-

(3174 sayılı Kanunun 1′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen madde) AÅŸağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır.

a) (4108 sayılı Kanunun 33′üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen bent Yürürlük; 2.6.1995) Faaliyetleri kısmen veya tamamen deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeÅŸitli ÅŸekillerde iÅŸletilmesi olan mükelleflere bu amaçla yapılan deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçlarının teslimleri, bu araçların imal ve inÅŸaası ile ilgili olarak yapılan teslim ve hizmetler ile bunların tadili, onarım ve bakımı ÅŸeklinde ortaya çıkan hizmetler, (18)

b) (5228 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle yeniden düzenlenen bent. Yürürlük: 1.8.2004) Deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler, (19)

c) (5615 Sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle değişen bendi. Yürürlük:04.04.2007) Altın, gümüş, platin arama, işletme, zenginleştirme, rafinaj ve Türk Petrol Kanunu hükümlerine göre petrol arama faaliyetlerine ilişkin olmak üzere, bu faaliyetleri yürütenlere yapılan teslim ve hizmetler ile aynı Kanun hükümlerine göre boru hattıyla taşımacılık yapanlara bu hatların inşa ve modernizasyonuna ilişkin yapılan teslim ve hizmetler, (20)

d) (4369 sayılı Kanunun 59′uncu maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 01.08.1998) Yatırım TeÅŸvik Belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki makina ve teçhizat teslimleri (Åžu kadar ki, yatırımın teÅŸvik belgesinde öngörüldüğü ÅŸekilde gerçekleÅŸmemesi halinde, zamanında alınmayan vergi alıcıdan, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Zamanında alınmayan vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiÄŸi tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren baÅŸlar).

e) (5538 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 12.07.2006) Limanlara bağlantı sağlayan demiryolu hatları, limanlar ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi işlerini fiilen kendisi yapan veya yaptıran mükellefler ile genel bütçeli idarelere bu işlere ilişkin olarak yapılan mal teslimleri ve inşaat taahhüt işleri,(21)

f) (5228 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 1.8.2004) Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Savunma Sanayii Müsteşarlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Gümrük Muhafaza Genel Müdürlüğüne milli savunma ve iç güvenlik ihtiyaçları için uçak, helikopter, gemi, denizaltı, tank, panzer, zırhlı personel taşıyıcı, roket, füze ve benzeri araçlar, silah, mühimmat, silah malzeme, teçhizat ve sistemleri ile bunların araştırma-geliştirme, yazılım, üretim, montaj, yedek parça, bakım-onarım ve modernizasyonuna ilişkin olarak yapılan teslim ve hizmetler ve bu teslim ve hizmetleri gerçekleştirenlere bu kapsamda yapılacak olan, miktarı ve nitelikleri yukarıda sayılan kuruluşlarca onaylanan teslim ve hizmetler.

g) (5904 sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 03.07.2009) 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (II) sayılı listede yer alan malların, Başbakanlık merkez teşkilatına teslimi,

ğ) (5904 sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 03.07.2009) 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa göre düzenlenen ürün senetlerinin, ürün ihtisas borsaları ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığından ürün senedi alım-satımı konusunda izin alan ticaret borsaları aracılığıyla ilk teslimi.

(5228 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen fıkra. Yürürlük: 31.7.2004) Bakanlar Kurulu, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesinde yer alan ve ilgili yılda uygulanmakta olan haddi, istisna uygulamasında asgari tutar olarak belirlemeye ve belirlenen bu tutarı iki katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Maliye Bakanlığı, istisna kapsamına girecek teslim ve hizmetleri tanımlamaya, istisnaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

(18) a) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) (4008 sayılı Kanunun 31′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen fıkra) Faaliyetleri kısmen veya tamamen deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeÅŸitli ÅŸekillerde iÅŸletilmesi olan mükelleflere bu amaçla yapılan deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçlarının, teslimleri ile bunların tadili, onarım ve bakımı ÅŸeklinde ortaya çıkan hizmetler.(+)

(+) a) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) (3297 sayılı Kanunun 4′üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen bent) Mükelleflere iÅŸletmelerinde kullanacakları deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların teslimleri ile bunların tadili, onarım ve bakımı ÅŸeklinde ortaya çıkan teslim ve hizmetler.

(19) (5035 sayılı Kanunla kaldırılmadan önceki şekli) b) Deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler, (5035 sayılı Kanunun 49/1 maddesiyle yürürlükten kaldırılan bent. Yürürlük: 02.01.2004)

(20) (Değişmeden önceki şekli) (5228 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 1.1.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 31.7.2004) Altın, gümüş ve platin ile ilgili arama, işletme, zenginleştirme ve rafinaj faaliyetleri ile 6326 sayılı Petrol Kanunu hükümlerine göre yapılan petrol arama faaliyetlerine ilişkin olmak üzere, bu faaliyetleri yürütenlere yapılan teslim ve hizmetler,

(21) e) (5538 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)(5228 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 1.8.2004) Limanlar ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi işlerini fiilen kendisi yapan veya yaptıran mükelleflere bu işlere ilişkin olarak yapılan mal teslimleri ve inşaat taahhüt işleri,

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Taşımacılık İstisnası

Transit Taşımacılık
Madde 14-

1. Transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık işlerinde, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek taşıma işleri vergiden müstesnadır.

2. Bu istisna, ikametgâhı, kanunî merkezi ve iÅŸ merkezi Türkiye’de bulunmayan mükelleflere, ilgili ülkeler itibariyle karşılıklı olmak ÅŸartıyla tanınır.

3. (5493 sayılı Kanunun 2 inci maddesiyle eklenen fıkra. Yürürlük: 01.06.2006) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu hükümleri çerçevesinde, Bakanlar Kurulunca belirlenen sınır kapılarında 4458 sayılı Gümrük Kanununun ihracat rejimi kapsamında yurt dışına çıkarılacak eşyayı taşıyan kamyon, çekici ve soğutucu ünitesine sahip yarı römorkların depolarına (araçların ve soğutucu ünitelerin standart yakıt deposu miktarlarını aşmamak kaydıyla) yalnızca yurt dışına çıkışlarında yapılacak motorin teslimi vergiden istisnadır.

Maliye Bakanlığı, bu istisna uygulamasına ilişkin usûl ve esasları belirlemeye yetkilidir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Diplomatik İstisnalar

Diplomatik İstisnalar
Madde 15-

1. Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır:

a) Karşılıklı olmak kaydıyla, yabancı devletlerin Türkiye’deki diplomatik temsilciliklerine, konsolosluklarına ve bunların diplomatik haklara sahip mensuplarına yapılan teslim ve hizmetler,

b) Uluslararası anlaşmalar gereğince vergi muafiyeti tanınan uluslararası kuruluşlara ve bunların mensuplarına yapılan teslim ve hizmetler,

2. Bu istisnaların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile istisnanın uygulanacağı asgarî miktarları tespite Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.

BEŞİNCİ BÖLÜM
İthalat İstisnası

İthalat İstisnası
Madde 16-

1. Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır:

a) Bu Kanuna göre teslimleri vergiden istisna edilen mal ve hizmetlerin ithali,

b) (4503 sayılı Kanunun 1′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen bent Yürürlük; 5.2.2000) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesi [(5) numaralı fıkrasının (a) bendi ile (7) numaralı fıkrası hariç], geçici ithalat ve hariçte iÅŸleme rejimleri ile geri gelen eÅŸyaya iliÅŸkin hükümleri kapsamında gümrük vergisinden muaf veya müstesna olan eÅŸyanın ithali, (Bu Kanunun 11 inci maddesinde düzenlenen ihracat istisnasından yararlanarak ihraç olunan ancak, Gümrük Kanununun 168, 169 ve 170 inci maddelerinde belirtildiÄŸi ÅŸekilde geri gelen eÅŸyanın ithalat istisnasından faydalanabilmesi için, bu eÅŸyayla ilgili olarak ihracat istisnasından faydalanılan miktarın gümrük idarelerine ödenmesi veya bu miktar kadar teminat gösterilmesi ÅŸarttır.)(22)

c) (5035 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle değişen bent; Yürürlük: 02.01.2004) Gümrük Kanunundaki transit ve gümrük antrepo rejimleri ile geçici depolama ve serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mallar,(23)

2. (4503 sayılı Kanunun 1′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen fıkra Yürürlük; 5.2.2000) Gümrük Kanununa göre geri gelen eÅŸyanın dışarıda bir iÅŸleme tabi tutulması veya asli kısmına bir ilave yapılması halinde eÅŸyanın kazandığı deÄŸer farkı istisnaya dahil deÄŸildir.(24)

(22) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) b) (3297 sayılı Kanunun 5′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen bent) Gümrük Kanununun 7′inci maddesinin 3, 4, 5, 6, 7 numaralı bentleri ile 8, 9, 10, 12, 13, 119 ve 132′inci maddelerinde yazılı olup, Gümrük Vergisinden muaf ve müstesna olarak ithal edilen eÅŸyanın mezkûr maddelerindeki kayıt ve ÅŸartlarla ithali, (Bu Kanunun 11′inci maddesinde düzenlenen ihracat istisnasından yararlanarak ihraç olunan ancak, Gümrük Kanununun 132′inci maddesinde belirtildiÄŸi ÅŸekilde geri gelen eÅŸyanın, ithalat istisnasından faydalanabilmesi için, bu eÅŸya ile ilgili olarak ihracat istisnasından faydalanılan miktarın gümrük idarelerine ödenmesi veya bu miktar kadar teminat gösterilmesi ÅŸarttır.

(4008 sayılı Kanunun 32′inci maddesiyle eklenen paragraf Yürürlük; 1.8.1994) Gümrük Kanununun 10 uncu maddesinin 7 ve 8 numaralı bentleri kapsamında ithal edilen ev eÅŸyasının, katma deÄŸer vergisi istisnasından yararlanabilmesi için, bu eÅŸyanın naklihane sahibine ait olduÄŸunun anlaşılması ve her cinsten bir adet olması ÅŸarttır. Muaf olarak ev eÅŸyası ithal hakkı Yurtiçi Gümrük Hattı Dışı EÅŸya Satış MaÄŸazalarından eÅŸya satın alınarak kullanıldığında, bu eÅŸyanın satın alındığı tarihten itibaren bir yıl içinde dahili ticarete konu edildiÄŸi tespit edilirse bu Kanuna göre ödenmesi gereken vergi, devreden ve devralandan ayrı ayrı aranır ve Gümrük Kanunu uyarınca gümrük vergisindeki esaslar dairesinde ceza uygulanır.

(23) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) c) (4503 sayılı Kanunun 1′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen bent; Yürürlük: 5.2.2000) Transit ve gümrük antreposu rejimleri ile serbest bölgeler, geçici depolama yerleri ve gümrük hizmetlerinin verildiÄŸi gümrüklü sahalarla ilgili hükümlerin uygulandığı mal ve hizmetler.(+)

(+) (Değişmeden önceki şekli) c) Transit, aktarma, gümrük antreposu, geçici depo, gümrük sahası, serbest bölge rejimlerinin uygulandıkları mal ve hizmetler,

(24) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) 2. Gümrük Kanununun 132′nci maddesine göre geri gelen eÅŸya dışarıda bir ameliyeye tabi tutulduÄŸu veya aslı kısmına bir ilave yapıldığı takdirde eÅŸyanın kazandığı deÄŸer farkı istisnaya dahil deÄŸildir.

ALTINCI BÖLÜM
Sosyal ve Askerî Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar

Sosyal ve Askerî Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar
Madde 17-

1. Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar:

Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler, köyler, bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasî partiler ve sendikalar, kanunla kurulan veya tüzelkişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları, kamu menfaatine yararlı dernekler, tarımsal amaçlı kooperatifler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların:

a) İlim, fen ve güzel sanatları, tarımı yaymak, ıslah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetleri,

b) Tiyatro, konser salonu, kütüphane, sergi, okuma ve konferans salonları ile spor tesisleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kültür ve eğitim faaliyetlerine ilişkin teslim ve hizmetleri,

2. Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar:

a) Yukarıda sayılan kurum ve kuruluşların hastane, nekahathane, klinik, dispanser, prevantoryum, sanatoryum, kan bankası ve organ nakline mahsus bankalar, anıtlar, botanik ve zooloji bahçeleri, parklar ile veteriner, bakteriyoloji, seroloji ve distofajin laboratuvarları gibi kuruluşlar, öğrenci veya yetiştirme yurtları, yaşlı ve sakat bakım ve huzurevleri, parasız fukara aşevleri, düşkünevleri ve yetimhaneleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri,

b) (5615 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare. Yürürlük: 01.05.2007) 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Kanun hükümlerine tâbi (5904 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare. Yürürlük; 03.07.2009)özel okullarca bedelsiz verilen eÄŸitim, öğretim hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10′unu, 24/3/1950 tarihli ve 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve AÅŸevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun ile 30/4/1992 tarihli ve 3797 sayılı Milli EÄŸitim Bakanlığının TeÅŸkilat ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerine göre kurulan öğrenci yurtları tarafından bedelsiz verilen yurt hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10′unu(***),üniversite ve yüksekokullarda ise % 50’sini (25)(5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle deÄŸiÅŸen bent. Yürürlük: 31.7.2004) geçmemek üzere verilen bedelsiz eÄŸitim ve öğretim hizmetleri, kanunların gösterdiÄŸi gerek üzerine bedelsiz olarak yapılan mal teslimi ve hizmet ifaları, birinci fıkrada sayılan kurum ve kuruluÅŸlara bedelsiz olarak yapılan her türlü mal teslimi ve hizmet ifaları ile fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan (5281 sayılı Kanunun 43/14-a maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare; Geçerlilik; 01.01.2005, Yürürlük; 31.12.2004) gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin (26) teslimi,(27)

c) (4605 sayılı Kanunun 6. Maddesiyle eklenen bent; Yürürlük 30.11.2000) Yabancı devletlerin Türkiye’deki diplomatik temsilcilik ve konsoloslukları ile yabancı hayır ve yardım kurumlarına, bu maddenin 1 numaralı fıkrasında sayılan kurum ve kuruluÅŸlara bedelsiz olarak yapacakları teslim ve hizmetlere iliÅŸkin olarak yapılan teslim ve hizmetler.

Maliye Bakanlığı, istisna kapsamına girecek mal ve hizmetler ile bunların asgari tutarlarını ve bu bendin uygulamasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.

d) (5226 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 27.7.2004) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının rölöve, restorasyon ve restitüsyon projelerine münhasır olmak üzere, bu projelendirmelerden yararlananlara verilen mimarlık hizmetleri ile projelerin uygulanması kapsamında yapılacak teslimler.

İstisna kapsamına girecek mal ve hizmetler ile bunların asgarî standartları ve bu bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar (5281 sayılı Kanunun 43/14-b maddesiyle değişen ibare; Geçerlilik; 01.01.2005, Yürürlük; 31.12.2004) Maliye Bakanlığınca(28) belirlenir.

e) (5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 31.7.2004) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, kanunlarla kendilerine verilen görev gereği ve kuruluş amaçlarına uygun ruhsat, izin, onay ve benzeri hizmetleri ile bu hizmetlerle ilgili olarak kullanılacak basılı kâğıtların bu kuruluşlar tarafından teslimi (motorlu taşıtlar tescil plaka teslimleri hariç),

3. Askeri Amaç Taşıyan İstisnalar:

a) Askeri fabrika, tersane ve atölyelerin kuruluş amaçlarına uygun olarak yaptıkları teslim ve hizmetler,

b) (3297 sayılı Kanunun 18′inci maddesiyle bent kaldırılmıştır.)

c) (3099 sayılı Kanunun Geçici Maddesi ile yürürlükten kalkmıştır.)

4. Diğer İstisnalar:

a) (4842 sayılı Kanunun 23′üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen bent Yürürlük; 01.07.2003) Gelir Vergisi Kanununa göre vergiden muaf esnaf ile basit usulde vergilendirilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler, (29)

b) (3297 sayılı Kanunun 6′ncı maddesiyle deÄŸiÅŸen bent) Gelir Vergisi Kanununa göre (4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare. Yürürlük; 29.07.1998) gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler ile aynı Kanunun 66′ncı maddesine göre vergiden muaf olan serbest meslek erbabı tarafından yapılan teslim ve hizmetler,(30)

c) (4684 sayılı Kanunun 19/A maddesiyle değişen bent Yürürlük; 03.07.2001) Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesinde belirtilen işlemler ile Kurumlar Vergisi Kanununa göre yapılan devir ve bölünme işlemleri (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından Katma Değer Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin (a) bendi hükmü uygulanmaz. İşlem sonunda faaliyetini bırakan, bölünen veya infisah eden mükelleflerce yüklenilen ve indirilemeyen vergiler, faaliyete başlayan veya devir ve bölünme sonrasında devredilen veya bölünen kurumların varlıklarını devralan mükellefler tarafından mükerrer indirime yol açmayacak şekilde indirim konusu yapılır.), (31)

d) İktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri,

e) (4842 sayılı Kanunun 23′üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen bent Yürürlük; 01.07.2003) Banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren iÅŸlemler ve (5766 sayılı Kanunun 12/a maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare Yürürlük; 01/08/2008) sigorta aracılarının sigorta ÅŸirketlerine yaptığı (32) sigorta muamelelerine iliÅŸkin iÅŸlemleri ile Kurumlar Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin (24) numaralı bendinde belirtilen kurumların kredi teminatı saÄŸlama iÅŸlemleri,

f) (5602 sayılı Kanunun 10/5-c maddesiyle değişen bent Yürürlük; 01.04.2007)Darphane ve Damga Matbaası tarafından yapılan teslim ve hizmetler,(33)

g) (5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değişen bent; Yürürlük 01/08/2004) Külçe altın, külçe gümüş, kıymetli taşlar (elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet, inci, kübik virconia) döviz, para, damga pulu, değerli kâğıtlar, hisse senedi, tahvil ile metal,  plastik, lastik, kauçuk, kâğıt, cam hurda ve (5766 sayılı Kanunun 12/b inci maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 07/06/2008) atıklarının teslimi, (34)

h) (4697 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 10.07.2001) Ziraî amaçlı su teslimleri ile köy tüzel kişiliklerince köyde ikamet edenlere yapılan ticarî amaçlı olmayan perakende içme suyu teslimleri (35), kamu kuruluşları, tarımsal kooperatifler ve çiftçi birliklerince yapılan arazi ıslahına ait hizmetler,

ı) (5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 1.8.2004) Serbest bölgelerde verilen hizmetler, (36)

j) (3297 sayılı Kanunun 6′ncı maddesiyle eklenen bent) Boru hattı ile yapılan yabancı ham petrol, gaz ve bunların ürünlerinin taşınması hizmetleri,

k) (4369 sayılı Kanunun 60′ncı maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 1.8.1998) Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin kurulması amacıyla oluÅŸturulan iktisadi iÅŸletmelerin arsa ve iÅŸyeri teslimleri(****)(5904 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle kaldırılan ibare. Yürürlük; 03.07.2009).

l) (4842 sayılı Kanunun 23′üncü maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 24.04.2003) 30.1.2002 tarihli ve 4743 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan varlık yönetim ÅŸirketlerinin bankalar, özel finans kurumları ve diÄŸer mali kurumlardan devraldığı alacakların tahsili amacıyla bu alacakların teminatını oluÅŸturan mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi ile aynı Kanuna göre finansal yeniden yapılandırma çerçeve anlaÅŸmaları hükümleri kapsamında yeniden yapılandırılan borçların ödenmemesi nedeniyle bu borçların teminatını oluÅŸturan mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi,

m) (5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 31.7.2004) Bankalar Kanunu uyarınca; mal ve hakların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna teslimi ile bunların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi, bu Fonun devraldığı alacakların tahsili amacıyla, bunların teminatını oluşturan mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi ve temettü hariç ortaklık haklarıyla yönetim ve denetimleri devralınan şirketlerin aktiflerinin Fon alacaklarının tahsili amacıyla (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) teslimi,

Bu istisna işlem bedelinden Fona intikal eden tutarla orantılı uygulanır. (37)

n) (5035 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 2.1.2004) Basın, Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğüne verilen haber hizmetleri.

o) (5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 1.1.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 31.7.2004) Gümrük antrepoları ve geçici depolama yerleri ile gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalarda; ithalat ve ihracat (5615 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle değişen ibare. Yürürlük: 04.04.2007) işlemlerine konu mallar ile transit rejim kapsamında işlem gören mallar(38) için verilen ardiye, depolama ve terminal hizmetleri ile vergisiz satış yapılan işyerlerinin ve bu işyerlerine ait depo ve ardiye gibi bağımsız birimlerin kiralanması,

p) (5793 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 06.08.2008) Hazinece yapılan taşınmaz teslimi ve kiralamaları, irtifak hakkı tesisi, kullanma izni ve ön izin verilmesi işlemleri ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca yapılan arsa ve arazi teslimleri.(39)

r) (5615 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 04.04.2007) Kurumların aktifinde veya belediyeler ile il özel idarelerinin mülkiyetinde, en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile (5793 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 06.08.2008) taşınmazların(*) satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler ile bankalara borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık (5793 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 06.08.2008) taşınmaz(**) ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara devir ve teslimleri.

İstisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları (5793 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 06.08.2008) taşınmaz(**) ve iştirak hisselerinin teslimleri istisna kapsamı dışındadır.

İstisna kapsamında teslim edilen kıymetlerin iktisabında yüklenilen ve teslimin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi, teslimin yapıldığı hesap dönemine ilişkin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınır.(40)

s) (5378 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle eklenen bent; Yürürlük Tarihi : 07.07.2005) Özürlülerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ve özel bilgisayar programları.

ş) (5582 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle eklenen bent Yürürlük Tarihi; 06.03.2007) 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinde tanımlanan konut finansmanı amacıyla teminat gösterilen veya ipotek konulan konutun, konut finansman kuruluşları, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, ipotek finansmanı kuruluşları ya da üçüncü kişilere teslimi (müzayede mahallinde yapılan satışlar dahil) ile bu şekilde alınan konutun, konut finansman kuruluşları, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı veya ipotek finansmanı kuruluşları tarafından teslimi (müzayede mahallinde yapılan satışı dahil).

t) (5904 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 03.07.2009) 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin, 1 inci maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinin (d) alt bendi ile 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (ğ) bendinde belirtilen işlemler hariç olmak üzere, ürün ihtisas borsaları ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığından ürün senedi alım-satımı konusunda izin alan ticaret borsaları aracılığıyla teslimleri (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından 30 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uygulanmaz.).

(22) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) b) (3297 sayılı Kanunun 5′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen bent) Gümrük Kanununun 7′inci maddesinin 3, 4, 5, 6, 7 numaralı bentleri ile 8, 9, 10, 12, 13, 119 ve 132′inci maddelerinde yazılı olup, Gümrük Vergisinden muaf ve müstesna olarak ithal edilen eÅŸyanın mezkûr maddelerindeki kayıt ve ÅŸartlarla ithali, (Bu Kanunun 11′inci maddesinde düzenlenen ihracat istisnasından yararlanarak ihraç olunan ancak, Gümrük Kanununun 132′inci maddesinde belirtildiÄŸi ÅŸekilde geri gelen eÅŸyanın, ithalat istisnasından faydalanabilmesi için, bu eÅŸya ile ilgili olarak ihracat istisnasından faydalanılan miktarın gümrük idarelerine ödenmesi veya bu miktar kadar teminat gösterilmesi ÅŸarttır.

(4008 sayılı Kanunun 32′inci maddesiyle eklenen paragraf Yürürlük; 1.8.1994) Gümrük Kanununun 10 uncu maddesinin 7 ve 8 numaralı bentleri kapsamında ithal edilen ev eÅŸyasının, katma deÄŸer vergisi istisnasından yararlanabilmesi için, bu eÅŸyanın naklihane sahibine ait olduÄŸunun anlaşılması ve her cinsten bir adet olması ÅŸarttır. Muaf olarak ev eÅŸyası ithal hakkı Yurtiçi Gümrük Hattı Dışı EÅŸya Satış MaÄŸazalarından eÅŸya satın alınarak kullanıldığında, bu eÅŸyanın satın alındığı tarihten itibaren bir yıl içinde dahili ticarete konu edildiÄŸi tespit edilirse bu Kanuna göre ödenmesi gereken vergi, devreden ve devralandan ayrı ayrı aranır ve Gümrük Kanunu uyarınca gümrük vergisindeki esaslar dairesinde ceza uygulanır.

(23) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) c) (4503 sayılı Kanunun 1′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen bent; Yürürlük: 5.2.2000) Transit ve gümrük antreposu rejimleri ile serbest bölgeler, geçici depolama yerleri ve gümrük hizmetlerinin verildiÄŸi gümrüklü sahalarla ilgili hükümlerin uygulandığı mal ve hizmetler.(+)

(+) (Değişmeden önceki şekli) c) Transit, aktarma, gümrük antreposu, geçici depo, gümrük sahası, serbest bölge rejimlerinin uygulandıkları mal ve hizmetler,

(24) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) 2. Gümrük Kanununun 132′nci maddesine göre geri gelen eÅŸya dışarıda bir ameliyeye tabi tutulduÄŸu veya aslı kısmına bir ilave yapıldığı takdirde eÅŸyanın kazandığı deÄŸer farkı istisnaya dahil deÄŸildir.

(25) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) Üniversite ve yüksekokullar ile 8.6.1965 tarih ve 625 sayılı Kanun hükümlerine tabi özel okullar tarafından ilgili dönemdeki kapasitelerinin %10′unu

(26) (Değişmeden önceki şekli) gıda maddelerinin

(27) (Değişmeden önceki şekli) (5035 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle değişen bent) b) (Kanunların gösterdiği gerek üzerine bedelsiz olarak yapılan mal teslimi ve hizmet ifaları, yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapılan her türlü mal teslimi ve hizmet ifaları ile fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulanan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda maddelerinin teslimi,)

(28) (Değişmeden önceki şekli) Maliye Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle

(29) (4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent) a) Gelir Vergisi Kanununa göre vergiden muaf esnaf tarafından yapılan teslim ve hizmetler,

(30) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ibare) “vergiden muaf olan küçük çiftçiler ile kazançları götürü gider usulüne göre tespit edilen çiftçiler.”

(31) (4684 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent) c) Gelir Vergisi Kanununun 81 inci ve Kurumlar Vergisi Kanununun 37 ve 39 uncu maddelerinde belirtilen işlemler,

(32) (5766 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) tali acenteler dahil sigorta acente ve prodüktörlerinin,(+)

(+)(4842 sayılı Kanunla deÄŸiÅŸmeden önceki bent) e) (3297 sayılı Kanunun 6′ncı maddesiyle deÄŸiÅŸen bent) Banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren iÅŸlemler ile sigorta acente ve prodüktörlerinin sigorta muamelelerine iliÅŸkin iÅŸlemleri,

(33) (5602 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) f) (5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük): Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün şans oyunlarına ilişkin işletme hakkını devrettiği işletici firmanın sözleşme ile belirlenen şans oyunlarını fiilen oynatmaya başladığı tarih) Darphane ve Damga Matbaası tarafından yapılan teslim ve hizmetler ile Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünce düzenlenen piyango, sayısal loto, hemen kazan ve benzeri oyunların tertiplenmesi veya oynanması, (+)

(+) (Değişmeden önceki şekli) f) Darphane ve Damga Matbaası tarafından yapılan teslim ve hizmetler,

(34) (5766 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) atıkları (hurda metalden elde edilen külçeler dahil) teslimi (+)

(+) g) (5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 1.8.2004) Külçe altın, külçe gümüş, kıymetli taşlar (elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet, inci, kübik virconia) döviz, para, damga pulu, değerli kâğıtlar, hisse senedi, tahvil ile metal, plastik, lastik, kauçuk, kâğıt, cam hurda ve atıkları(hurda metalden elde edilen külçeler dahil) teslimi, (++)

(++)(Değişmeden önceki şekli) (5035 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle değişen bent) g) Külçe altın, dore külçe altın, külçe gümüş, döviz, para, damga pulu, harç pulu, değerli kâğıtlar, hisse senedi, tahvil ile metal, plastik, kâğıt, cam hurda ve atıklarının teslimi,

(35) (4697 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) Ziraî sulama amaçlı su teslimleri,

(36) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) (5035 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle yeniden düzenlenen bent) Serbest bölgelerde verilen hizmetler, deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler, (3393 sayılı Kanunun 13′üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan bent.) (+)

(+) (Kaldırılmadan önceki ÅŸekli) ı) (3099 sayılı Kanunun 1′inci maddesiyle eklenen bent) Net alanı 150 m2′ye kadar konutların teslimi ile konut yapı kooperatiflerine yapılan inÅŸaat taahhüt iÅŸleri,

(37) (Değişmeden önceki şekli) m)(4842 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 24.04.2003) 18.6.1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanunu hükümlerine göre Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna intikal eden mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi ve kiralanması. (5020 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 26.12.2003) 18.6.1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanunu hükümlerine göre temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimleri veya hisseleri kısmen veya tamamen Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna intikal eden bankalara, tasfiyeleri Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu eliyle yürütülen müflis bankaların iflâs idarelerine ait mal ve hakların (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) teslimi ve kiralanması.

(38) (Değişmeden önceki şekli) işlemlerine konu mallar

(39) (Değişmeden önceki şekli) (5766 sayılı Kanunun 12/b inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 07.06.2008) p)Hazinece yapılan; gayrimenkul teslim ve kiralamaları, irtifak hakkı tesisi, kullanma izni ve ön izin verilmesi işlemleri.(+)

(+) (Değişmeden önceki şekli)(5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 1.8.2004) Hazine ve Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünce yapılan taşınmaz mal teslimleri ile Hazinece yapılan irtifak hakkı tesisi işlemi.

(40) (Değişmeden önceki şekli) (5281 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen bent; Geçerlilik; 01.01.2005, Yürürlük; 31.12.2004) Kurumların en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile gayrimenkullerinin satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimleri, bankalara borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık gayrimenkul ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara devir ve teslimleri.

İstisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapanların, bu amaçla ellerinde bulundurdukları gayrimenkul ve iştirak hisselerinin teslimleri istisna kapsamı dışındadır. Bu şekilde teslim edilen kıymetlerin iktisabında yüklenilen ve teslimin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen Katma Değer Vergisi, teslimin yapıldığı hesap dönemine ilişkin Gelir veya Kurumlar Vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınır.

(*) (Değişmeden önceki ibare) gayrimenkullerin

(**) (Değişmeden önceki ibare) gayrimenkul

(***) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ibare) özel okullar tarafından ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10′unu

(****) (Kaldırılmadan önceki ibare)  ile konut yapı kooperatiflerinin üyelerine konut teslimleri.

YEDİNCİ BÖLÜM
İstisnadan Vazgeçme ve İstisnaların Sınırı

İstisnadan Vazgeçme
Madde 18-

1.(5228 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle değişen fıkra. Yürürlük: 1.8.2004) Vergiden istisna edilmiş işlemleri yapanlar, ilgili vergi dairesine yazılı başvuruda bulunarak, belirtecekleri işlem türleri için vergiye tâbi tutulmalarını talep edebilirler. Bu talebin dilekçede belirtilen ve dilekçe tarihinden sonra ifa edilen işlemlerin tamamını kapsaması şarttır. Şu kadar ki, mükellefiyetin devam etmekte olan işlemlere şümulü yoktur. (41)

2. (5228 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle değişen fıkra. Yürürlük: 1.8.2004) Kamu menfaatine yararlı dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların kuruluş amaçlarına uygun olarak işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri teslim ve hizmetlere ilişkin istisnalar hariç olmak üzere, 17 nci maddenin (1) ve (2) numaralı fıkralarıyla (3) numaralı fıkranın (a) ve (4) numaralı fıkranın (e) bentlerinde yazılı istisnalar hakkında yukarıdaki (1) numaralı fıkra hükmü uygulanmaz. (42)

3. İstisnadan vazgeçeceklerin talepleri üzerine, vergi dairesince, vergi mükellefiyetleri talep tarihinden itibaren tesis olunur. Bu şekilde mükellef olanlar üç yıl geçmedikçe mükellefiyetten çıkamazlar. Mükellefler üç yıllık sürenin bitiminden önce mükellefiyetten çıkma talebinde bulunmadıkları takdirde mükellefiyet yeniden üç yıl süre ile uzatılmış sayılır

(41) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) :”1. (3297 sayılı Kanunun 7′nci maddesiyle deÄŸiÅŸen fıkra) Vergiden istisna edilen iÅŸlemleri yapanlar diledikleri takdirde ilgili vergi dairesine yazılı olarak müracaatta bulunarak bu iÅŸlemleri dolayısıyla vergiye tabi tutulmalarını talep edebilirler. Bu talebin mükellefin istisnaya dahil olan iÅŸlemlerinin tamamını kapsaması ÅŸarttır. Åžu kadar ki; mükellefiyetin devam edilmekte olan iÅŸlemlere ÅŸumulü yoktur. ”

(42) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) :”2. Ancak, 17′nci maddenin birinci ve ikinci fıkralarıyla üçüncü fıkranın (a) ve 4′üncü fıkranın (e) bentlerinde yazılı istisnalar hakkında yukarıdaki birinci fıkra hükmü uygulanmaz. ”
İstisnaların Sınırı
Madde 19-

1. Diğer kanunlardaki vergi muaflık ve istisna hükümleri bu vergi bakımından geçersizdir. Katma değer vergisine ilişkin istisna ve muafiyetler ancak bu Kanuna hüküm eklenmek veya bu Kanunda değişiklik yapılmak suretiyle düzenlenir.

2. Uluslararası anlaşma hükümleri saklıdır.

ÜÇÜNCÜ KISIM
Matrah, Nispet ve İndirim

Birinci Bölüm
Matrah

Teslim ve Hizmet İşlemlerinde Matrah
Madde 20-

1. Teslim ve hizmet işlemlerinde matrah, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedeldir.

2. Bedel deyimi, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade eder.

3. (4369 sayılı Kanunun 82′nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük; 1.1.1999)(*)

4. Belli bir tarifeye göre fiyatı tespit edilen işler ile bedelin biletle tahsil edildiği hallerde tarife ve bilet bedeli Katma Değer Vergisi dahil edilerek tespit olunur ve vergi müşteriye ayrıca intikal ettirilmez.

(*) (Değişmeden önceki şekli) 3. Mükellefin vergiye tabi faaliyetlerinde kullanacağı amortismana tabi menkul veya gayrimenkul malların imali veya inşası işlemlerinde matrah bunların Vergi Usul Kanununa göre tespit edilen değerleridir.
İthalatta Matrah
Madde 21-

İthalatta verginin matrahı aşağıda gösterilen unsurların toplamıdır:

a) İthal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri,

b) İthalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar,

c) (4369 sayılı Kanunun 81′nci maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare. Yürürlük; 1.8.1998)(44) Gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan (4731 sayılı Kanunun 5/B maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare)diÄŸer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler(45) ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur parkı gibi ödemeler.

(44) (Değişmeden önceki şekli) c) Fiilî ithalata kadar yapılan diğer giderler ve ödemeler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler.

(45) (4731 sayılı Kanunun 5/B maddesiyle değişmeden önceki ibare)diğer giderler ve ödemeler
Uluslararası Yük ve Yolcu Taşımalarında Matrah
Madde 22-

İkametgâhı, kanuni merkezi ve iÅŸ merkezi Türkiye’de bulunmayanlar tarafından yabancı ülkeler ile Türkiye arasında yapılan taşımacılık ile transit taşımacılıkta ÅŸahıs ve ton başına kilometre itibariyle yurt içi emsalleri göz önüne alınmak suretiyle matrah tespitine Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.

Özel Matrah Şekilleri
Madde 23-

Özel matrah şekilleri şunlardır:

a) Spor-Toto oyununda ve Millî Piyango dahil her türlü piyangoda, oyuna ve piyangoya katılma bedeli,

b) At yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunlarında bu yarış ve oyunlara katılma karşılığında alınan bedel ile bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel,

c) Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar ve yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi ve gösterilmesinde bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel ile bu mahallerde yapılan teslim ve hizmetlerin bedeli,

d) (5904 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 03.07.2009) Gümrük depolarında ve müzayede mahallerinde yapılan satışlarda kesin satış bedeli ile 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin, senedin temsil ettiği ürünü depodan çekecek olanlara tesliminde, senedin en son işlem gördüğü borsada oluşan değeri.(*)

e) (3099 sayılı Kanunun 2′inci maddesiyle eklenen bent) Altından mamül veya altın ihtiva eden ziynet eÅŸyaları ile sikke altınların teslim ve ithalinde matrah, külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan miktardır,

f) (3099 sayılı Kanunun 2′inci maddesiyle eklenen bent) Maliye ve Gümrük Bakanlığı iÅŸin mahiyetini gözönünde tutarak özel matrah ÅŸekilleri tespit etmeye yetkilidir.

(*) (Değişmeden önceki şekli) d) Gümrük depolarında ve müzayede salonlarında yapılan satışlarda kesin satış bedeli,

Matraha Dahil Olan Unsurlar
Madde 24-

Aşağıda yazılı unsurlar matraha dahildir:

a) Teslim alanın gösterdiği yere kadar satıcı tarafından yapılan taşıma, yükleme ve boşaltma giderleri,

b) Ambalaj giderleri, sigorta, komisyon ve benzeri gider karşılıkları ile vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurlar,

c) Vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan hertürlü menfaat, hizmet ve değerler.

Matraha Dahil Olmayan Unsurlar
Madde 25-

Aşağıda yazılı unsurlar matraha dahil değildir:

a) Teslim ve hizmet işlemlerinde fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen ticarî teamüllere uygun miktardaki iskontolar,

b) Hesaplanan katma deÄŸer vergisi.

Döviz İle Yapılan İşlemler
Madde 26-

Bedelin döviz ile hesaplanması halinde döviz, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği andaki cari kur üzerinden Türk parasına çevrilir. Cari kuru belli olmayan dövizlerin Türk parasına çevrilmesine ilişkin esasları Maliye ve Gümrük Bakanlığı belirler.

Emsal Bedeli ve Emsal Ücreti
Madde 27-

1. Bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrah işlemin mahiyetine göre emsal bedeli veya emsal ücretidir.

2. Bedelin emsal bedeline veya emsal ücretine göre açık bir şekilde düşük olduğu ve bu düşüklüğün mükellefçe haklı bir sebeple açıklanamadığı hallerde de, matrah olarak emsal bedeli veya emsal ücreti esas alınır.

3. Emsal bedeli ve emsal ücreti Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit olunur.

4. Katma değer vergisi uygulaması bakımından emsal bedelin tayininde genel idare giderleri ve genel giderlerden mamule düşen hissenin bedele katılması mecburidir.

5. Serbest meslek faaliyetleri için ilgili meslek teşekküllerince tespit edilmiş bir tarife varsa, hizmetin bedeli, bu tarifede gösterilen ücretten düşük olamaz.

İKİNCİ BÖLÜM
ORAN

Oran
Madde 28-

(3505 sayılı Kanunun 23′üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen madde) Katma deÄŸer vergisi oranı, vergiye tabi her bir iÅŸlem için % 10′dur. Bakanlar Kurulu bu oranı, dört katına kadar artırmaya, % 1′e kadar indirmeye, bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler ile bazı malların perakende safhası için farklı vergi oranları tespit etmeye yetkilidir.(46)

Nispet:(46) Madde 28 _ (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) (3316 sayılı Kanunun 1′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen madde) Katma DeÄŸer Vergisinin nispeti vergiye tabi her iÅŸlem için % 10′dur. (87/12469 sayılı B.K.K. ile % 1, % 3, % 5, % 8, % 15) Bakanlar Kurulu bu nispeti,1. % 15′e kadar artırmaya, % 5′e kadar indirmeye, bu nispetler dahilinde muhtelif mal ve hizmetler için farklı vergi nispetleri tespit etmeye,2. Temel gıda maddeleri, tarım ürünleri ve 10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununa göre finansal kiralamaya konu olan malların teslimi ile bu malların kiralanması iÅŸlemleri için ayrı ayrı veya bir arada “0″ (sıfır)’a kadar indirmeye veya kanuni haddine çıkarmaya,Yetkilidir.Bu maddenin uygulanmasına iliÅŸkin usul ve esaslar Bakanlar Kurulunca tespit edilir.

Güncel KDV Oranları için tıklayınız.

Vergi İndirimi
Madde 29-

1. Mükellefler, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak aşağıdaki vergileri indirebilirler:

a) Kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisi,

b) İthal olunan mal ve hizmetler dolayısıyla ödenen katma değer vergisi,

c) (3297 sayılı Kanunun 9′uncu maddesiyle eklenen bent) Götürü veya telafi edici usulde vergiye tabi mükelleflerden gerçek usulde vergilendirmeye geçenlerin, çıkarılan envantere göre hesap dönemi başındaki mallara ait fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma deÄŸer vergisi,

2. (5035 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle deÄŸiÅŸen fıkra; Geçerlilik: 01.01.2004, Yürürlük: 02.01.2004) Bir vergilendirme döneminde indirilecek katma deÄŸer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tâbi iÅŸlemleri dolayısıyla hesaplanan katma deÄŸer vergisi toplamından fazla olduÄŸu takdirde, aradaki fark sonraki dönemlere devrolunur ve iade edilmez. Åžu kadar ki, 28 inci madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleÅŸtiÄŸi vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sınırı aÅŸan vergi, bu mükelleflerin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluÅŸlar ile sermayesinin % 51′i veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleÅŸtirme kapsamında bulunan (5615 Sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare. Yürürlük:04.04.2007) iÅŸletmeler ile organize sanayi bölgelerinden (47) temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine iliÅŸkin borçlarına mahsuben ödenir. (5838 sayılı kanunun 12 nci maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare)Yılı içinde mahsuben iade edilemeyen vergi izleyen yıl içinde talep edilmesi ÅŸartıyla nakden veya mükellefin yukarıda sayılan borçlarına mahsuben iade edilir. Bakanlar Kurulu, vergi nispeti indirilen mal ve hizmet grupları ile sektörler itibarıyla, iade hakkını kısmen veya  tamamen ya da  amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma deÄŸer vergisi ile sınırlı olmak üzere kaldırmaya; Maliye Bakanlığı, bu fıkranın uygulanmasına iliÅŸkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.(*)

3. (3297 sayılı Kanunun 9′uncu maddesiyle eklenen fıkra) İndirim hakkı vergiyi doÄŸuran olayın vuku bulduÄŸu takvim yılı aşılmamak ÅŸartıyla, ilgili vesikaların kanuni defterlere kaydedildiÄŸi vergilendirme döneminde kullanılabilir.

4. (3297 sayılı Kanunun 9′uncu maddesiyle 3′üncü fıkra 4′üncü fıkra olmuÅŸtur.) Maliye ve Gümrük Bakanlığı vergi indirimi uygulamasında doÄŸabilecek aksaklıkları, vergi mükerrerliÄŸine ve vergi muafiyetine meydan vermeyecek ÅŸekilde, bu Kanunun ana ilkelerine uygun olarak gidermeye ve indirimle ilgili usul ve esasları düzenlemeye yetkilidir.

(47) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) iÅŸletmelerden (48) (deÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) Maliye Bakanlığı bu fıkranın uygulanmasına iliÅŸkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.(+) (+) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) 2. (5035 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle deÄŸiÅŸen fıkra; Geçerlilik: 01.01.2004, Yürürlük: 02.01.2004) Bir vergilendirme döneminde indirilecek katma deÄŸer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tâbi iÅŸlemleri dolayısıyla hesaplanan katma deÄŸer vergisi toplamından fazla olduÄŸu takdirde, aradaki fark sonraki dönemlere devrolunur ve iade edilmez. Åžu kadar ki, 28 inci madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleÅŸtiÄŸi vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sınırı aÅŸan vergi, bu mükelleflerin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluÅŸlar ile sermayesinin % 51′i veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleÅŸtirme kapsamında bulunan (5615 Sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare. Yürürlük:04.04.2007) iÅŸletmeler ile organize sanayi bölgelerinden (46) temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine iliÅŸkin borçlarına mahsuben ödenir. Yılı içinde mahsuben iade edilemeyen vergi nakden iade edilir. Maliye Bakanlığı bu fıkranın uygulanmasına iliÅŸkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.(++) (++)(DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) 2. (3297 sayılı Kanunun 9′uncu maddesiyle deÄŸiÅŸen fıkra) Bir vergilendirme döneminde indirilecek katma deÄŸer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tabi iÅŸlemleri dolayısıyla hesaplanan katma deÄŸer vergisi toplamından fazla olduÄŸu takdirde, aradaki fark sonraki dönemlere devrolunur ve iade edilmez. (4369 sayılı Kanunun 61′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen cümle. Yürürlük; 1.1.1999) Åžu kadar ki, 28 inci madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup yılı içerisinde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sınırı aÅŸan vergi iade olunur. Maliye Bakanlığı bu fıkranın uygulanmasına iliÅŸkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.(+++)(+++)(DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) (3297 sayılı Kanunun 9′uncu maddesiyle deÄŸiÅŸen fıkra) Bir vergilendirme döneminde indirilecek katma deÄŸer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tabi iÅŸlemleri dolayısıyla hesaplanan katma deÄŸer vergisi toplamından fazla olduÄŸu takdirde, aradaki fark sonraki dönemlere devrolunur ve iade edilmez. (4369 sayılı Kanunun 61′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen cümle. Yürürlük; 1.1.1999) Åžu kadar ki, 28 inci madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup yılı içerisinde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sınırı aÅŸan vergi iade olunur. Maliye Bakanlığı bu fıkranın uygulanmasına iliÅŸkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.(++++) (++++) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) Åžu kadar ki, 28 inci madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen sadece temel gıda maddeleri ile ilgili olup indirilemeyen vergi iade olunur.

(*) Değişmeden önceki ibare : Yılı içinde mahsuben iade edilemeyen vergi nakden iade edilir.(5766 sayılı Kanunun 12/c maddesiyle değişen cümle Yürürlük; 06.06.2008) Bakanlar Kurulu, vergi nispeti indirilen mal ve hizmet grupları ile sektörler itibarıyla, amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisinin iade hakkını kaldırmaya; Maliye Bakanlığı, bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. (48)

İndirilemeyecek Katma Değer Vergisi
Madde 30-

Aşağıdaki vergiler mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden indirilemez:

a) Vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan malların teslimi ve hizmet ifası ile ilgili alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan katma değer vergisi,

b) (3297 sayılı Kanunun 10′uncu maddesiyle deÄŸiÅŸen bent) Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeÅŸitli ÅŸekillerde iÅŸletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere iÅŸletmelere ait binek otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen katma deÄŸer vergisi,

c) (5228 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 1.12.2003 tarihinden geçerli olmak üzere 31.7.2004) Deprem, sel felaketi ve Maliye Bakanlığının yangın sebebiyle mücbir sebep ilân ettiği yerlerdeki yangın sonucu zayi olanlar hariç olmak üzere, zayi olan mallara ait katma değer vergisi, (49)

d) Gelir ve Kurumlar Vergisi kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen katma değer vergisi.

(49) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) (4503 sayılı Kanunun 3′üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen bent. Yürürlük: 5.2.2000) c) Deprem veya sel felaketi nedeniyle zayi olanlar hariç olmak üzere zayi olan mallara ait katma deÄŸer vergisi. (4503 sayılı Kanunla deÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) c) Zayi olan malların alış vesikalarında gösterilen katma deÄŸer vergisi,

Amortismana Tabi İktisadî Kıymetlere Ait İndirim
Madde 31-

(4369 sayılı Kanunun 82′inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük; 1.1.1999) (50)
(50) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) Amortismana tabi iktisadî kıymetlere ait indirim:Madde 31 _ (3297 sayılı Kanunun 11′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen madde)1. Amortismana tabi iktisadî kıymetlerin katma deÄŸer vergisi, bunların aktife girdiÄŸi veya kullanılmaya baÅŸlandığı vergilendirme döneminden itibaren 3 (84/8837 sayılı BKK ile (1) yıl içinde ve üç eÅŸit miktarda bu bölümdeki esaslar dairesinde indirim konusu yapılır.2. Yatırımların teÅŸviki amacıyla sektör veya mal grupları itibariyle Bakanlar Kurulu, bu süreleri azaltmaya yetkilidir. Ancak, bu iktisadî kıymetlerin en az üç yıl iÅŸletmede kullanılması ÅŸarttır. Bu iktisadî kıymetlerin üç yıldan daha kısa bir süre içinde satılması, iÅŸletmeden çekilmesi, iÅŸletme dışı amaçlarla kullanılmaya baÅŸlanılması halinde indirim konusu yapılan vergi düzeltilir.

İstisna Edilmiş İşlemlerde İndirim
Madde 32-

Bu kanunun 11, 13, 14, 15 inci maddeleri (5766 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile eklenen ibare Yürürlük;06.06.2008) ile 17 nci maddesinin (4) numaralı fıkrasının (s) bendi uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak Katma Değer Vergisinden indirilir. Vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen Katma Değer Vergisi, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunur.

(5228 sayılı Kanunun 60/2 nci maddesiyle fıkra yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük:1.8.2004) (51)

(5035 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle eklenen fıkra. Yürürlük: 2.1.2004) Maliye Bakanlığı katma deÄŸer vergisi iadesini, hak sahiplerinin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli daireler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluÅŸlar ile sermayesinin % 51′i veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleÅŸtirme kapsamında bulunan iÅŸletmelerden temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine iliÅŸkin borçlarına mahsup suretiyle sınırlayabilir.

(51) (Kaldırılmadan önceki şekli) (5035 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle eklenen fıkra. Yürürlük: 2.1.2004) Şu kadar ki, yurt içi teslimleri ve ifaları kısmi istisna kapsamına giren mal ve hizmetlerin ihracında bu madde hükmü uygulanmaz.
Kısmî Vergi İndirimi
Madde 33-

1. Bu Kanuna göre indirim hakkı tanınan işlemlerle indirim hakkı tanınmayan işlemlerin bir arada yapılması halinde, fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisinin ancak indirim hakkı tanınan işlemlere isabet eden kısmı indirim konusu yapılır.

2. Kısmî vergi indirimine ilişkin usul ve esasları tespite Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.

İndirimin Belgelendirilmesi
Madde 34-

1. Yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait Katma Değer Vergisi, alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinden ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanunî defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebilir.
2. Katma Değer Vergisinin fatura ve benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesine gerek görülmeyen işlemlerde vergi indiriminin nasıl belgelendirileceği Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit olunur.
Matrah ve İndirim Miktarlarının Değişmesi
Madde 35-

Malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair sebeplerle matrahta değişiklik vukubulduğu hallerde, vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükellef bunlar için borçlandığı vergiyi; bu işlemlere muhatap olan mükellef ise indirme hakkı bulunan vergiyi değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve değişikliğin vukubulduğu dönem içinde düzeltir. Şu kadar ki, iade olunan malların fiilen işletmeye girmiş olması ve bu girişin defter kayıtları ile beyannamede gösterilmesi şarttır.

Yetki
Madde 36-
Bakanlar Kurulu indirim hakkını kısmen veya tamamen kaldırmaya veya yeniden koymaya ve bu şekilde indirim hakkı kısıtlanan mal veya hizmetleri belirlemeye yetkilidir.

DÖRDÜNCÜ KISIM
Verginin Tarhı ve Ödenmesi

BİRİNCİ BÖLÜM
Vergilendirme Usulleri

Gerçek Usulde Vergilendirme
Madde 37-
1. Aksine hüküm bulunmadıkça mükellefler gerçek usulde vergilendirilirler.
Götürü Usulde Vergilendirme
Madde 38-

(4369 sayılı Kanunun 82′nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük; 1.1.1999).(52)
(52) Madde 38 _ (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) (4108 sayılı Kanunun 34′üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen madde Yürürlük; 1.1.1996) 1. Gelir Vergisi Kanununa göre kazançları götürü usulde tespit edilen ticaret ve serbest meslek erbabı götürü usulde vergilendirilir.2. Bu mükelleflerin yıllık katma deÄŸer vergisi, Gelir Vergisi Kanununa göre tespit edilen safi kazançlarına, bu Kanunun 28 inci maddesinin verdiÄŸi yetkiye dayanılarak belirlenen genel vergi oranının % 20 eksik olarak uygulanması suretiyle hesaplanır.3. Götürü usulde vergilendirilen mükelleflerin vergilendirme döneminden bir önceki takvim yılı içindeki alış ve giderlerine ait her bir fatura ve benzeri vesikada gösterilen katma deÄŸer vergilerinin % 30′u, bu maddenin ikinci fıkrasına göre hesaplanan katma deÄŸer vergisinden indirilir. İndirimden sonra ödenmesi gereken katma deÄŸer vergisi ikinci fıkraya göre hesaplanan tutarın % 50’sinden az olamaz.İndirime esas olacak fatura ve benzeri vesikalara ait bildirimin tarh dönemi içinde vergi dairesine verilmemesi halinde indirim hakkından yararlanılamaz.Bakanlar Kurulu, iÅŸ grupları ve yöreler itibariyle bu fıkrada yer alan % 30 oranını % 15 ila % 45, % 50 oranını % 25 ila % 75 arasında belirlemeye yetkilidir.4. Bu maddenin uygulanmasına iliÅŸkin usul ve esasları tespit etmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

İKİNCİ BÖLÜM
Vergilendirme Dönemi ve Beyan Esası

Vergilendirme Dönemi
Madde 39-

1. Katma Değer Vergisinde vergilendirme dönemi, faaliyet gösterilen takvim yılının üçer aylık dönemleridir. Ancak, Maliye ve Gümrük Bakanlığı mükelleflerin yıllık gayri safi hâsılatlarına göre üç aylık vergilendirme dönemi yerine birer aylık vergilendirme dönemi tespit etmeye yetkilidir.

2. Aşağıdaki hallerde vergilendirme dönemi:

a) Götürü usulde vergilendirilen mükellefler için bir takvim yılı,

b) Vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar için bir ay,

c) İthalat, transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasındaki taşımacılık iÅŸlerinde (4503 sayılı Kanunun 3′üncü maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare Yürürlük; 5.2.2000) gümrük bölgesine girildiÄŸi veya gümrük bölgesinden çıkıldığı(53) andır.

3. Maliye ve Gümrük Bakanlığı, mükellefleri gruplar içinde toplamaya ve gruplar için vergilendirme dönemlerinin başlangıç aylarını tespit etmeye yetkilidir. Bu takdirde üçer aylık dönemlerin aynı takvim yılı içinde olması şartı aranmaz.

(53) (Değişmeden önceki ibare) gümrük hattından geçildiği
Beyan Esası
Madde 40-

1. Katma Değer Vergisi, bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça mükelleflerin yazılı beyanları üzerine tarholunur.

2. Bu kanunun 9 uncu maddesinde belirtilen hallerde bu beyan, vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından yapılır.

3. Herhangi bir vergilendirme döneminde vergiye tabi işlemleri bulunmayan mükellefler de beyanname vermek mecburiyetindedirler.

4. İthalatta alınan Katma Değer Vergisi, gümrük giriş beyannamesindeki beyan üzerine, gümrük giriş beyannamesi verilmeyen haller ve motorlu kara taşıtları ile Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan yük ve yolcu taşımaları ile transit taşımalara ait Katma Değer Vergisi mükelleflerin yapacakları özel beyan üzerine tarholunur. Bu fıkra hükmüne göre tarhiyata esas alınacak beyannamelerde, vergi matrahının unsurları ile vergi oranının açıkça gösterilmesi gereklidir.

5. (4108 sayılı Kanunun 35′inci maddesiyle eklenen fıkra Yürürlük; 2.6.1995) Maliye Bakanlığı, bu Kanunun 17 nci maddesinin 1 inci fıkrasında sayılan kurum ve kuruluÅŸlara sadece vergiye tabi iÅŸlemlerinin bulunduÄŸu dönemler için beyanname verdirmeye, beyanname yerine kaim olmak üzere iÅŸleme esas olan belgeleri kabul etmeye, bu mükelleflere ait verginin beyan ve ödeme zamanı ile tahsiline iliÅŸkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.(54)

(54) 2. Gelir Vergisi Kanununa göre kazançları götürü usulde tespit edilen ticaret ve serbest meslek erbabının Katma Değer Vergisi: bu mükelleflerin her türlü mal ve hizmet alışları ile giderleri toplamına, kanunî vergi nispetinin % 20 fazla uygulanması ile bulunacak miktardan, alış ve giderlerine ait belgelerde gösterilen Katma Değer Vergisinin indirilmesi suretiyle hesaplanır.
Beyanname Verme Zamanı
Madde 41-

1. Mükellefler ve vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar Katma Değer Vergisi beyannamelerini, vergilendirme dönemini takibeden ayın (5615 Sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle değişen ibare. Yürürlük:04.04.2007) yirmidördüncü günü (55) akşamına kadar ilgili vergi dairesine vermekle yükümlüdürler.

2. Katma Değer Vergisi beyanının gümrük giriş beyannamesi veya özel beyanname ile yapılması gerektiği hallerde bu beyannameler vergi mükellefiyetinin başladığı anda ilgili gümrük idaresine verilir.

3. (4108 sayılı Kanunun 39′uncu maddesiyle kaldırılmıştır. Yürürlük: 1.1.1996) (56)

4. (3297 sayılı Kanunun 13′üncü maddesiyle eklenen fıkra) İşi bırakan mükellefin Katma DeÄŸer Vergisi beyannamesi, iÅŸin bırakıldığı tarihi izleyen ayın (5615 sayılı Kanunun 10′uncu maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare. Yürürlük: 04.04.2007) yirmidördüncü günü (57) akÅŸamına kadar verilir.

(55) (Değişmeden önceki şekli) (5035 sayılı Kanunun 48/3-a maddesiyle değişen ibare.Geçerlilik:01.01.2004; Yürürlük; 01.01.2004)yirminci günü(+)(+)(4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare) 25 inci günü(56) 3. (Kaldırılmadan önceki şekli) Götürü usule tabi Katma Değer Vergisi mükellefleri beyannamelerini Gelir Vergisinin tarh dönemi içerisinde verirler.(57) (5035 sayılı Kanunun 48/3-a maddesiyle değişen ibare. Geçerlilik: 01.01.2004, Yürürlük: 02.01.2004) yirminci günü (++)(++)(Değişmeden önceki şekli) (4842 sayılı Kanunun 36/3 maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 01.01.2004)yirmiüçüncü günü(+++)(+++)(4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare) 25 inci günü

Beyannamelerin Şekil ve Muhtevası
Madde 42-
Katma Değer Vergisi beyannamelerinin şekil ve muhtevası ile gümrük giriş beyannamelerinde Katma Değer Vergisine ilişkin olarak yer alacak bilgiler Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit ve tanzim olunur.
Tarh Yeri
Madde 43-

1. Katma Değer Vergisi, mükellefin iş yerinin bulunduğu yer vergi dairesince tarh olunur.

2. Mükellefin, ayrı ayrı vergi dairelerinin faaliyet bölgelerinde iş yerleri varsa, Katma Değer Vergisi, Gelir veya Kurumlar Vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesi tarafından tarh olunur.

3. Gayrimenkul teslimlerinde mükellefin istemi halinde, Katma Değer Vergisi beyan üzerine gayrimenkulün bulunduğu yer vergi dairesince tarh olunur.

4. İthalde alınan Katma Değer Vergisi ilgili gümrük idaresince tarh olunur.

5. İkametgâhı, kanunî merkezi ve iÅŸ merkezi Türkiye’de bulunmayanlar tarafından motorlu kara taşıtlarıyla Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık ile transit taşımacılığa ait Katma DeÄŸer Vergisi de, ilgili gümrük idaresince tarh olunur.

6. Maliye ve Gümrük Bakanlığı, faaliyetin, gereÄŸini göz önünde tutarak mükellefin müracaatı üzerine veya re’sen tarh yerini tayin etmeye yetkilidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tarh İşlemleri

Tarhiyatın Muhatabı
Madde 44-

Katma Değer Vergisi, bu vergiyle mükellef gerçek veya tüzelkişiler adına tarholunur.

Åžu kadar ki:

a) Adi ortaklıklarda, verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu olmak üzere, ortaklardan herhangi biri,

b) Türkiye’de yerleÅŸmiÅŸ olmayan gerçek kiÅŸiler ile kanunî merkez veya iÅŸ merkezlerinden her ikisi de Türkiye içinde bulunmayan tüzelkiÅŸilerde, bu kanuna göre vergi kesintisi yapmakla sorumlu kiÅŸi; vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulan bir ÅŸahsın bulunamaması halinde, mükellefin Türkiye’deki daimî temsilcisi, Türkiye’de birden fazla temsilcisinin mevcudiyeti halinde mükellefin tayin edeceÄŸi temsilci; tarhiyat tarihine kadar böyle bir tayin yapılmamışsa temsilcilerden herhangi birisi, daimî temsilci mevcut deÄŸilse iÅŸlemleri mükellef adına yapanlar,

Tarhiyata muhatap tutulurlar.

Tarh Zamanı
Madde 45-
Katma Değer Vergisi beyannamenin verildiği günde, beyanname posta ile gönderilmişse, vergiyi tarh edecek daireye geldiği tarihi takibeden yedi gün içinde tarhedilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Verginin Ödenmesi

Verginin Ödenmesi
Madde 46-

1. Beyanname vermek mecburiyetinde olan mükellefler ile vergi kesmekle sorumlu tutulanlar, bir vergilendirme dönemine ait katma değer vergilerini (5035 sayılı Kanunun 48/3-b maddesiyle değişen ibare. Geçerlilik: 01.01.2004; Yürürlük: 02.01.2004) beyanname verecekleri ayın yirmialtıncı günü akşamına kadar (58) ödemeye mecburdurlar.

2. İthalde alınan katma değer vergisi, gümrük vergisi ile birlikte ve aynı zamanda ödenir.

3. Gümrük vergisine tabi olmayan ithalata ve ikametgâhı, kanunî merkezi ve iş merkezi yurt dışında bulunanlar tarafından motorlu kara taşıtlarıyla Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık ile transit taşımacılığa ait Katma Değer Vergisi, bu işlemlere ait özel beyannamelerin verilme süresi içinde ödenir.

4. (4108 sayılı Kanunun 36′ncı maddesiyle deÄŸiÅŸen bent Yürürlük; 1.1.1996) Beyanname vermek mecburiyetinde olmayan mükelleflerin Katma DeÄŸer Vergisi, tarh süresi içinde ödenir.(59)

Götürü usulde vergilendirilen mükelleflerin katma değer vergisi, Gelir Vergisi Kanununun götürü vergilendirmeye ilişkin usul ve esasları ile vergilendirme dönemine ait hükümleri çerçevesinde tarh ve tahakkuk ettirilerek, götürü gelir vergisinin ödeme süreleri içinde ödenir.

5. Maliye ve Gümrük Bakanlığı, işlemin mahiyetini göz önünde tutarak Katma Değer Vergisinin işlemden önce ödenmiş olması şartını koymaya yetkilidir.

6.(3946 sayılı Kanunun 38/4 maddesiyle kaldırılan bent Yürürlük; 1.1.1994) (60)

(58) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) beyanname verme süresi içinde(59) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) 4. Beyanname vermek mecburiyetinde olmayan mükelleflerin Katma DeÄŸer Vergisi, tarh süresi içinde ödenir.(60) (Kaldırılmadan önceki ÅŸekli) 6. (3099 sayılı Kanunun 4′üncü maddesiyle eklenen bent) Devlet Planlama TeÅŸkilatı MüsteÅŸarlığı tarafından verilen teÅŸvik belgelerinde gösterilen yatırım mallarının ithalinde ödenmesi gereken Katma DeÄŸer Vergisi, bu verginin fiilen indirilmesinin mümkün olacağı tarihe kadar ertelenir. Bu ertelemede 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun süre ve tecil faizi ile ilgili hükümleri uygulanmaz. ?u kadar ki yatırımın teÅŸvik belgesinde öngörüldüğü ÅŸekilde gerçekleÅŸmemesi halinde ertelenen vergi, tahakkuk ettiÄŸi tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tespit olunan ilgili yıllar için geçerli tecil faizleri % 50 zamlı uygulanmak suretiyle tahsil edilir. Erteleme süresince zamanaşımı iÅŸlemez.

Gümrük İdarelerince Alınan Katma Değer Vergisine İlişkin Hükümler
Gümrük Makbuzu
Madde 47-

İthal sırasında alınan Katma Değer Vergisi gümrük makbuzunda ayrıca gösterilir.

Düzeltme İşlemleri
Madde 48-

Bu kanuna göre vergisi ödenmeden veya eksik ödenerek yurda sokulan eşyaların hiç alınmamış veya eksik alınmış Katma Değer Vergileri hakkında Gümrük Kanunundaki esaslara göre işlem yapılır. (5228 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle eklenen cümle. Yürürlük: 1.1.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 31.07.2004) Ancak, indirim hakkı tanınan işlemlere konu eşyanın serbest dolaşıma girdiği tarihin içinde bulunduğu veya sonraki vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak vergi dairesine verilen beyannamelere göre ödenen katma değer vergisi (sorumlu sıfatıyla ödenenler hariç), ithalde hiç ödenmemesi veya eksik ödenmesi nedeniyle tahsili gereken katma değer vergisinden düşülür.

(3297 sayılı Kanunun 14′üncü maddesiyle eklenen fıkra) İthal edilen eÅŸya ile ilgili olarak; katma deÄŸer vergisinden müstesna olduÄŸu halde yanlışlıkla alınan veya fazla alındığı anlaşılan Katma DeÄŸer Vergisi, indirim hakkına sahip olmayan mükelleflere, Gümrük Kanuna göre iade olunur.

Teminatlı işlemler
Madde 49-

Gümrük Kanunu ile diğer kanunlar gereğince gümrük vergisi teminata bağlanarak işlem gören her türlü madde ve kıymetlere ait Katma Değer Vergisi de aynı usule tabi tutulur.

(4369 sayılı Kanunun 82′nci maddesiyle 2′nci fıkra yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük; 1.8.1998)(61)

(4503 sayılı Kanunun 2′nci maddesiyle eklenen fıkra Yürürlük; 5.2.2000) İhraç edilecek ürünlerin imalinde kullanılacak maddelerin ithalinde ödenmesi gereken katma deÄŸer vergisini teminata baÄŸlatmak suretiyle iÅŸlem yaptırmaya, teminata tabi iÅŸlemleri tespit etmeye, teminatın türü, ÅŸekli ve miktarı ile uygulamaya iliÅŸkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

(61) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) (3986 sayılı Kanunun 14′üncü maddesiyle eklenen fıkra Yürürlük; 7.5.1994) Kalkınma planları ve yıllık programlarda belirtilenlerden, Maliye Bakanlığı ile Hazine ve Dış Ticaret MüsteÅŸarlığı tarafından müştereken belirlenen sektörlere ait olup Hazine ve Dış Ticaret MüsteÅŸarlığı tarafından verilen teÅŸvik belgelerinde gösterilen yatırım mallarının ithalinde ödenmesi gereken katma deÄŸer vergisi, bu verginin fiilen indirilmesinin mümkün olacağı tarihe kadar ertelenir. Bu ertelemede 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun süre ve tecil faizi ile ilgili hükümleri uygulanmaz. ?u kadar ki yatırımın teÅŸvik belgesinde öngörüldüğü ÅŸekilde gerçekleÅŸmemesi halinde ertelenen vergi, tahakkuk ettiÄŸi tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tespit olunan ilgili yıllar için geçerli tecil faizleri % 50 zamlı uygulanmak suretiyle tahsil edilir. Erteleme süresince zamanaşımı iÅŸlemez.

Muhatap
Madde 50-

1. Gümrükte tarhedilen Katma Değer Vergisi, tarh sırasında hazır bulunan mükellefe, kanunî temsilcisine, adına hareket eden komisyoncusu ile gümrük veya geçiş işlemine muhatap olanlara tebliğ edilir.

2. Bu tebliğ üzerine açılacak davalar için Gümrük Vergisinin tabi olduğu usul ve esaslar uygulanır.

Matrah Farklarına Uygulanacak İşlemler
Madde 51-
Mükelleflerin ithalde beyan ettikleri matrahla tahakkuk veya inceleme yapanların veyahut teftişe yetkili kılınanların buldukları matrahlar üzerinden hesaplanan vergi farkları hakkında Gümrük Kanunu uyarınca Gümrük Vergisindeki esaslar dairesinde ceza uygulanır.
Maktu Vergi
Madde 52-

Gümrük Vergisinin maktuen alındığı hallerde, tek ve maktu tarife, ithalde alınacak Katma Değer Vergisi de dahil edilmek suretiyle tespit olunur.

BEŞİNCİ KISIM
Usul Hükümleri

Fatura ve Benzeri Vesika Düzenlenmesi
Madde 53-

Bu Kanunda geçen fatura ve benzeri vesikalar tabiri Vergi Usul Kanununda düzenlenen vesikaları ifade eder.

Kayıt Düzeni
Madde 54-

1. Katma Değer Vergisi mükellefleri, tutulması mecburî defter kayıtlarını bu verginin hesaplanmasına ve kontrolüne imkân verecek şekilde düzenlerler.

Bu kayıtlarda en az aşağıdaki hususların açıkça gösterilmesi şarttır:

a) Vergi konusu işlemlerin mahiyeti, vergisiz tutarları, hesaplanan vergi, indirilebilir vergi miktarları,

b) Vergiden istisna edilen işlemlerin, indirim hakkı tanınan ve tanınmayanlara göre mahiyeti ve ayırımı ile hesaplanan indirilebilir vergi miktarı,

c) İndirim konusu yapılamayacak işlemlerin niteliği ve bu işlemlerle ilgili vergi miktarları,

d) Matrah ve indirim miktarlarındaki değişmelerle, ödenen, terkin edilen ve iade olunan vergiler.

2. Emtia üzerine iş yapanlar, emtia envanterinde veya envanter defterinde, hesap dönemi sonunda mevcut emtiayı Katma Değer Vergisine tabi olan ve olmayanlar itibariyle tefrik edip göstermeye mecburdurlar.

Vergi Teminatı
Madde 55-

Mükelleflerin fabrika, imalathane, ticarethane, şube satış mağazası ve depolarında mevcut ilk madde, yarı mamul ve mamul madde stokları, üçüncü şahıslara satılmış veya rehnedilmiş olsa dahi, Katma Değer Vergisi ile zam ve cezaların teminatı hükmünde olup, bedellerinden ilk önce sözü edilen hazine alacağı tahsil olunur.

ALTINCI KISIM
Çeşitli Hükümler

Asgarî Randıman Oranları ve Birim Satış Bedelleri
Madde 56-

1. Maliye ve Gümrük Bakanlığı; imal ve inşa işlerinde, hammadde, yardımcı madde, enerji, işçilik ve benzeri ölçüleri esas alarak belli iş ve sanat kolları itibariyle asgarî randıman oranları tespit etmeye, alım-satım ve hizmet işlerinde ise asgarî birim satış bedellerini belirlemeye yetkilidir.

2. Mükelleflerin Katma Değer Vergisi, bu oranlara ve birim satış bedellerine göre hesaplanacak Katma Değer Vergisinden aşağı olamaz.

Verginin Etikette Gösterilme Mecburiyeti
Madde 57-

1. Perakende satışı yapılan mallara ait etiketlerde, Katma Değer Vergisinin satış fiyatına dahil olup olmadığı açıkça belirtilir. Vergi satış fiyatından hariç ise bunun miktarı ayrıca gösterilir.

2. Katma Değer Vergisinin fatura ve benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesine gerek görülmeyen işlemlerde yukarıdaki hüküm uygulanmaz.

Verginin Gider KaydedilemeyeceÄŸi
Madde 58-

Mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan Katma Değer Vergisi ile mükellefçe indirilebilecek Katma Değer Vergisi, Gelir ve Kurumlar Vergisi matrahlarının tespitinde gider olarak kabul edilmez.

Kanunların Uygulama Alanı
Madde 59-

Bu Kanunla yürürlükten kaldırılan vergilerle ilgili olarak Vergi Usul Kanunu ile diğer Kanunlarda yer alan ve bu Kanuna aykırı olmayan hükümler; Katma Değer Vergisi bakımından da geçerli sayılır.

Ek Vergi
Madde 60-

(4760 sayılı Kanunun 18 inci maddesi ile 1.8.2002 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır.) (62)

(62) (4760 sayılı Kanunla kaldırılmadan önceki ÅŸekli )Madde 60 1. AÅŸağıda yazılı malların ithali veya imalatçıları tarafından teslimi hizalarında gösterilen nispetlerde ek vergiye tabidir. a) Tütün mamülleri (sigara, puro, pipo tütünleri, kıyılmış tütün, enfiye, tömbeki ve benzeri) (95/7613 sayılı B.K.K. ile % 100 Yürürlük; 30.12.1995 Geçerlilik: 1.1.1996) b) Her türlü alkollü içkiler (Tabiî köpüren ÅŸarap ile vermut ve kınakına ÅŸarabı dahil, sair ÅŸarap ve bira hariç) (7613 sayılı B.K.K. ile % 100 Yürürlük; 30.12.1995 Geçerlilik: 1.1.1996) % 50 c) Sair ÅŸaraplar ve bira % 15 d) (3297 sayılı Kanunun 15′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen bent) Her türlü alkolsüz içkiler (sade gazoz, meyvalı gazoz ve meyva suları hariç) % 10 e) (3297 sayılı Kanunun 15′inci maddesiyle eklenen bent) Her türlü ispirtolar ve füzel yağı % 50 f) (3297 sayılı Kanunun 15′inci maddesiyle eklenen bent) Oyun kâğıtları (çocuklara mahsus oyuncak kâğıtlar hariç) % 60 g) (3297 sayılı Kanunun 15′inci maddesiyle eklenen bent) Röntgen filmleri % 60 2. (3238 sayılı Kanunun 16′ıncı maddesiyle deÄŸiÅŸen fıkra) Ek Verginin matrahı, Katma DeÄŸer Vergisi matrahını oluÅŸturan unsurlardan teÅŸekkül eder. Åžu kadar ki Savunma Sanayii Destekleme Fonuna gönderilecek miktarlar matraha dahil edilmez. 3. Ek verginin tarh, tahakkuk ve ödenmesi ile vergilendirmeye iliÅŸkin diÄŸer hususlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanır. 4. Ek vergi Katma DeÄŸer Vergisinden indirilemez. 5. Mükellefler satış faturalarında ek vergiyi ayrıca göstermeye mecburdurlar. İthal sırasında ödenen ek vergi ise, gümrük makbuzlarında ayrıca gösterilir. 6. (3099 sayılı Kanunun 6′ıncı maddesiyle deÄŸiÅŸen fıkra) Ek vergiye tabi malların vergi nispetlerinin herbirini ayrı ayrı üç katına kadar artırmaya veya sıfıra kadar indirmeye ve tekrar kanunî seviyelerine getirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. 7. Bu maddenin 1 numaralı fıkrasının (a) ve (b) bentlerine göre alınan ek verginin % 30′u ile (c) ve (d) bentlerine göre alınan ek verginin % 100′ü tahsilini takip eden ay içinde Toplu Konut Fonuna gelir olarak aktarılır. Bu konudaki usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlığı tarafından tespit edilir. 8. (3297 sayılı Kanunun 15′inci maddesiyle eklenen fıkra) Bu maddenin 1 numaralı fıkrasının (f) ve (g) bentleri gereÄŸince bir ay içerisinde tahsil edilen ek verginin % 75′i ertesi ayın sonuna kadar Türkiye Kızılay DerneÄŸi Genel Müdürlüğüne aktarılır. Türkiye Kızılay DerneÄŸi Genel Müdürlüğü vergi hasılatını kayıtlarında ve netice hesaplarında göstermek zorundadır.

BİRİNCİ BÖLÜM
Kaldırılan Hükümler

Kaldırılan Hükümler
Madde 61-

a) 6802 Sayılı Gider Vergileri Kanunu (Banka ve sigorta muameleleri vergilerine ilişkin hükümleri hariç),

b) 2456 sayılı İşletme Vergisi Kanunu,

c) 1318 sayılı Finansman Kanununun Spor-Toto Vergisine ilişkin hükümleri,

d) 6747 sayılı Kanunun Şeker İstihlak Vergisine ilişkin hükümleri,

Yürürlükten kaldırılmıştır.

İKİNCİ BÖLÜM
Geçiş Hükümleri

Telafi Edici Vergilendirme Usulü:
Gecici Madde 1-

1. Maliye ve Gümrük Bakanlığı perakende mal satışı ile uğraşan mükelleflerden belirleyeceği iş gruplarına veya sektörlere dahil olanları telafi edici vergilendirme usulüyle vergilendirmeye yetkilidir.

2. (3099 sayılı Kanunun 6′ncı maddesiyle deÄŸiÅŸen bent) Telafi edici vergilendirme usulünde Katma DeÄŸer Vergisi, mal alış bedellerine mal alışları sırasında, kanuni vergi nispetinin % 30 fazlası tutarındaki nihai vergi nispeti uygulanmak suretiyle hesaplanır.

3. Bu usule tabi mükellefler, mal ve hizmet satışları dolayısıyla, Katma Değer Vergisi uygulamazlar. Bu mükelleflerden mal ve hizmet satın alanların, bu alışları için vergi indirimi hakları yoktur.

4. Bu usule tabi tutulan mükellefler diledikleri takdirde, genel esaslara göre Katma Değer Vergisine tabi tutulurlar.

5. Bu usul, Kanunun yürürlük tarihinden sonra gelen 10 yıl süre ile uygulanabilir.

Gecici Madde 2-

1. Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce fatura veya benzeri belge düzenlenmiş veya ödeme yapılmış olmakla beraber, bu belge veya ödeme ile ilgili işlemler Kanunun yürürlüğünden sonra yapılmış ise, işlemin tamamı hakkında bu Kanun hükümleri uygulanır.

2. Birden fazla takvim yılına sirayet eden her türlü inşaat ve taahhüt işlerinin, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ifa edilen kısmı, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit olunacak usul ve esaslara göre vergiye tabi tutulur.

Gecici Madde 3-

Bu Kanunun yürürlüğünden önce yapılmış olup, yürürlükten sonraki döneme de sirayet eden kiralama sözleşmelerinde, kira bedeli peşin tahsil edilmiş olsa bile, Kanunun yürürlük tarihinden sonraki süreye isabet eden kira bedeli Katma Değer Vergisine tabidir. Bu süreye ait kira bedelinin Kanunun yürürlüğünden önce tahsil edilmiş olması halinde, bu bedele ait Katma Değer Vergisinin ne şekilde ödeneceği Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilir.

Gecici Madde 4-

1. Bu Kanuna göre teslim veya ithali Katma Değer Vergisine tabi olan ve stok mal olarak beyan edilmiş olan mallara ait veya bünyelerinde yer alan İstihsal Vergisi bu malların teslimini takibeden ilk vergilendirme döneminde ödenecek Katma Değer Vergisinden indirilir.

2. Bu maddeye göre yapılacak indirime ait usul ve esaslarla; stok beyannamesinin zamanına, şekil ve muhtevasına ilişkin esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlığı tarafından tayin olunur.

Gecici Madde 5-

1. Katma DeÄŸer Vergisi hazırlık ve uygulamasıyla ilgili harcamaları yapmak üzere 1985 yılından baÅŸlamak üzere (3571 sayılı Kanunun 10′uncu maddesiyle deÄŸiÅŸen süre) 10 yıl süreyle(63) Bütçe Kanunlarının Maliye ve Gümrük Bakanlığına ait (A) cetvelinin 112 kod numaralı “Devlet Gelirlerine İliÅŸkin Hizmetler Yönetim-Uygulama, Denetim ve Yargı Hizmetleri” programında yer alan toplam ödeneklerin her yıl için % 30′una kadar kısmını bir fonda toplamaya ve her harcama kaleminden ne kadarının fona aktarılacağını belirlemeye, Maliye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.

2. Bu fondan; bina satın alınarak veya kiralanarak yeni vergi dairelerinin kurulması, vergi dairelerinin döşenmesi, mekanizasyon, basılı kâğıtların hazırlanması ve diğer uygulama hizmetleri ile eğitim ve tanıtma çalışmaları yapılmasına ilişkin her türlü harcamalar, 1050 ve 2886 sayılı Kanunlara, 121 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve eklerine, 832 sayılı Kanunun 30-37 nci maddelerinde yer alan vize hükümlerine tabi olmadan yapılır.

3. Fonun kullanılmasına ilişkin hizmetlerde görevlendirilen personele, Bütçe Kanunları ve diğer mevzuatla sınırlı olmaksızın fazla mesai ve yolluk ödenmesine ve bu hizmetlerde çalıştırılmak üzere geçici personel istihdamına Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.

4. Katma Değer Vergisi ile ilgili basılı kâğıtların basım, depolama ve dağıtım hizmetleri Gelirler Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.

(63) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) (3336 sayılı Kanunun 2′inci maddesiyle deÄŸiÅŸen süre) “6 yıl süreyle”

Gecici Madde 6-

(3336 sayılı Kanunun 1′inci maddesiyle eklenen madde) Tam mükellefiyete tabi kurumların 1987, 1988 ve 1989 yıllarında 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun Geçici 10 uncu maddesi kapsamındaki Gayrimenkul teslimleri vergiden müstesnadır.

Bu şekilde teslim edilen gayrimenkullerin iktisabında yüklenilen ve indirilemeyen Katma Değer Vergisi, Kurumlar Vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilir.

Şu kadar ki; vadeli satış nedeniyle kazancın tamamının, teslimi takip eden takvim yılı başından itibaren 2 yıl içerisinde ödenmiş sermayeye dönüştürülmemesi halinde, gayrimenkulün satış bedelinden ödenmiş sermayeye dönüşen kısım düşüldükten sonra kalan miktar üzerinden, teslimin yapıldığı tarihteki Katma Değer Vergisi nispetine göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre, teslim dolayısıyla oluşan vadeden itibaren gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.

Gecici Madde 7-

(3393 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle eklenen madde) Plaka tahdidi uygulanan illerde Bakanlar Kurulu Kararı ile yetkili kılınan trafik komisyonlarınca yapılan ticarî plaka satışları, 31.12.1987 tarihine kadar Katma Değer Vergisinden müstesnadır.

Gecici Madde 8-

(3393 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle eklenen madde) Net alanı 150 m2′ye kadar konutların teslimi ile konutyapı kooperatiflerine yapılan inÅŸaat taahhüt iÅŸleri, (4134 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile deÄŸiÅŸen tarih) 31.12.1997(+) (DeÄŸiÅŸmeden önceki tarih) 31.12.1995.

(+)(3858 sayılı kanunun 1′nci maddesi ile deÄŸiÅŸmeden önceki tarihler) 31.12.1992) tarihine kadar katma deÄŸer vergisinden müstesnadır.

Gecici Madde 9-

(3505 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesiyle eklenen madde) Sadece 150 m2′yi aÅŸmayan konutlar için yapılan inÅŸaat taahhüt iÅŸlerine münhasır olmak üzere, Kanunla kurulmuÅŸ sosyal güvenlik kuruluÅŸları ile belediyelere yapılan inÅŸaat taahhüt iÅŸleri (4134 sayılı kanunun 1 nci maddesi ile deÄŸiÅŸen tarih) 31.12.1997 tarihine kadar Katma DeÄŸer Vergisinden müstesnadır.

Gecici Madde 10-

(4684 sayılı Kanunun 19/B maddesiyle değişen fıkra Yürürlük; 03.07.2001) 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun (4444 sayılı Kanunun 13/B maddesiyle değişen ibare)geçici 28 inci maddesi(64), ile geçici 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) ve (7) numaralı bentleri kapsamındaki teslimler vergiden müstesnadır. (65)

Bu şekilde teslim edilen kıymetlerin iktisabında yüklenilen ve teslimin yapıldığı dönemde indirilemeyen katma değer vergisi, bu hesap dönemine ait kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilir.

Şu kadar ki; satış nedeniyle oluşan kazancın tamamının, teslimi takip eden hesap dönemi başından itibaren ikinci hesap dönemi sonuna kadar ödenmiş sermayeye dönüştürülmemesi halinde, satıştan doğan kazancın ödenmiş sermayeye dönüşmeyen kısmına ait katma değer vergisi, teslimin yapıldığı tarihteki katma değer vergisi nispetine göre hesaplanarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tarh edilir.

(64) (4444 sayılı Kanunla deÄŸiÅŸtirilmeden önceki ibare) Geçici 23 üncü maddesi (65) (4684 sayılı Kanunla deÄŸiÅŸtirilmeden önceki fıkra) (4108 sayılı Kanunun 37′inci maddesiyle eklenen geçici madde Yürürlük; 1.1.1996) Tam mükellefiyete tabi kurumların 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun (4444 sayılı Kanunun 13/B maddesiyle deÄŸiÅŸtirilen ibare Yürürlük; 1.1.1999) Geçici 28 inci maddesi kapsamındaki teslimleri vergiden müstesnadır.

Gecici Madde 11-

(4108 sayılı Kanunun 37′inci maddesiyle eklenen geçici madde Yürürlük; 1.1.1996) Götürü usule tabi mükelleflerden 1995 vergilendirme dönemine ait katma deÄŸer vergisi aranmaz.

Gecici Madde 12-

(4108 sayılı Kanunun 37′inci maddesiyle eklenen geçici madde Yürürlük; 1.1.1996) 4046 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin (A) fıkrası ile özelleÅŸtirme kapsamına alınan iktisadi kıymetlerin aynı Kanun hükümleri çerçevesinde teslim ve kiralanması iÅŸlemleri vergiden müstesnadır. Bu kapsamda istisna edilen iÅŸlemler bakımından Katma DeÄŸer Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin (a) bendi hükmü uygulanmaz.

Gecici Madde 13-

(4369 sayılı Kanunun 62′nci maddesiyle eklenen geçici madde. Yürürlük; 29.7.1998) Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 48 inci madde uyarınca beyan edilen makina teçhizat ve demirbaÅŸların bedeli üzerinden % 10 oranı, genel ve yükseltilmiÅŸ orana tabi emtianın bedeli üzerinden % 10 oranı, diÄŸer emtianın bedeli üzerinden bu emtianın tabi olduÄŸu oranların yarısı esas alınarak katma deÄŸer vergisi hesaplanır ve ayrı bir beyanname ile sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenir. Makina, teçhizat ve demirbaÅŸlar üzerinden ödenen bu vergi hesaplanan katma deÄŸer vergisinden indirilemez. Emtia üzerinden ödenen vergi genel esaslara göre indirilir. Bu emtia, makina, teçhizat ve demirbaÅŸlar için Katma DeÄŸer Vergisi Kanununun 9′uncu maddesinin 2 numaralı fıkrası hükmü uygulanmaz.

Gecici Madde 14-

(4369 sayılı Kanunun 62′nci maddesiyle eklenen geçici madde. Yürürlük; 1.8.1998) Bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar alınan yatırım teÅŸvik belgelerinde yer alan yatırım mallarından, makina ve teçhizat niteliÄŸi taşımayanlar için Katma DeÄŸer Vergisi Kanununun bu Kanunla kaldırılan 49 uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.

Gecici Madde 15-

(4369 sayılı Kanunun 62′nci maddesiyle eklenen geçici madde. Yürürlük; 1.1.1998 tarihinden geçerli olmak üzere 29.7.1998 tarihinde) Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce bina inÅŸaat ruhsatı alınmış olan inÅŸaatlara iliÅŸkin olarak;

a) Konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işleri,

b) Sadece 150 m2′yi aÅŸmayan konutlara münhasır olmak üzere kanunla kurulmuÅŸ sosyal güvenlik kuruluÅŸları ve belediyelere yapılan inÅŸaat taahhüt iÅŸleri,

Katma değer vergisinden müstesnadır.

Gecici Madde 16-
(4369 sayılı Kanunun 62′nci maddesiyle eklenen geçici madde. Yürürlük; 1.1.1999) Katma DeÄŸer Vergisi Kanununun 28 inci maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup bu Kanunun yayımını izleyen ayın sonuna kadar indirilemeyen vergi tutarı gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınabilir. Gider olarak yazılan bu vergi tutarı indirim konusu yapılamaz. Temel gıda maddeleri ile ilgili olanlar hariç olmak üzere gider yazılmayan vergi tutarı iade edilmez.

Gecici Madde 17-

(4369 sayılı Kanunun 62′nci maddesiyle eklenen geçici madde. Yürürlük; 29.7.1998) Dahilde iÅŸleme ve geçici kabul rejimi kapsamında ihraç edilecek malların üretiminde kullanılacak maddelerin (5838 sayılı kanunla deÄŸiÅŸen ibare)31/12/2010(*) tarihine kadar tesliminde Katma DeÄŸer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin 1 numaralı fıkrasının (c) bendi hükümlerine göre, bölgeler, sektörler veya mal grupları itibariyle iÅŸlem yaptırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu maddenin uygulanmasında ihracat süresi olarak anılan bentteki süre yerine bu rejimlerle öngörülen süreler esas alınır. İhracatın ÅŸartlara uygun olarak gerçekleÅŸtirilmemesi halinde zamanında alınmayan vergi, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte alıcıdan tahsil edilir.

(*) Değişmeden önceki ibare: 31/12/2008
(4842 sayılı Kanunun 24′üncü maddesiyle eklenen geçici madde)
Gecici Madde 18-
(4842 sayılı Kanunun 24′üncü maddesiyle eklenen geçici madde Yürürlük; 24.04.2003) Bu Kanunun 13 üncü maddesinin (d) bendi hükmü, teÅŸvik belgesine sahip katma deÄŸer vergisi mükellefiyeti bulunmayanlara bu maddenin yürürlüğe girdiÄŸi tarihe kadar belge kapsamında yapılan makine ve teçhizat teslimlerinde de uygulanır.
(4842 sayılı Kanunun 24′üncü maddesiyle eklenen geçici madde)
Gecici Madde 19-

(5228 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle deÄŸiÅŸen geçici madde. Yürürlük: 1.6.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 31.7.2004) Türkiye’nin taraf olduÄŸu uluslararası anlaÅŸmalar çerçevesinde Türkiye’de gerçekleÅŸtirilecek toplantıları düzenleyenlere bu amaçla yapılacak teslim ve hizmetler ile bu toplantılara katılan yabancı heyetlerin konaklamaları ve bunlara görevlerinin ifası kapsamında yapılacak teslim ve hizmetler 31.12.2005 tarihine kadar katma deÄŸer vergisinden müstesnadır.

Bu kapsamda teslim edilen mal ve hizmetler için yüklenilen vergiler, vergiye tâbi işlemler nedeniyle hesaplanan vergiden indirilir. İndirimle giderilemeyen vergiler iade edilmez. Bakanlar Kurulu, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesinde yer alan ve ilgili yılda uygulanmakta olan haddi, istisna uygulamasında asgari tutar olarak belirlemeye ve belirlenen bu tutarı iki katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye yetkilidir.

Maliye Bakanlığı, toplantılara ilişkin teslim ve hizmetleri tanımlamaya, istisnaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. (66)

(66) (DeÄŸiÅŸmeden önceki ÅŸekli) (4842 sayılı Kanunun 24′üncü maddesiyle eklenen geçici madde. Yürürlük: 24.4.2003) Asya Kalkınma Bankasının 2003 yılında ülkemizde yapılacak yıllık toplantılarıyla ilgili olarak bu bankaya ve temsilcilerine yapılacak teslim ve hizmetler katma deÄŸer vergisinden müstesnadır. Toplantıya iliÅŸkin teslim ve hizmetleri tanımlamaya, istisna uygulanacak miktara iliÅŸkin alt sınır belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir. Bu kapsamda teslim edilen mal ve hizmetler için yüklenilen vergiler, vergiye tâbi iÅŸlemler nedeniyle hesaplanan vergiden indirilir. İndirimle giderilemeyen vergiler iade edilmez.

Gecici Madde 20-

(5035 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle eklenen geçici madde; Geçerlilik: 01.01.2004; Yürürlük: 02.01.2004) 1. 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa göre teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyette bulunan girişimcilerin kazançlarının gelir veya kurumlar vergisinden istisna bulunduğu süre içinde münhasıran bu bölgelerde ürettikleri ve sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetleri katma değer vergisinden müstesnadır.

Maliye Bakanlığı; program ve lisans türleri itibarıyla istisnadan yararlanılacak bedele ilişkin olarak asgari sınır belirlemeye, istisna uygulanacak yazılım programlarını tanımlamaya ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.

2. (5035 sayılı Kanunun 50/b maddesiyle yürürlüğü 02.01.2004 tarihi olarak belirlenen fıkra) Bu Kanunun yayımı tarihine kadar gerçekleşen ve hem tam istisna hem kısmi istisna kapsamına giren işlemlere ilişkin olarak yüklenilen vergiler Katma Değer Vergisi Kanununun 32 nci maddesine göre iade edilir.

3. (5035 sayılı Kanunun 50/b maddesiyle yürürlüğü 02.01.2004 tarihi olarak belirlenen fıkra) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlayan inşaat taahhüt işlerinde Katma Değer Vergisi Kanununun 16 ncı maddesinin (1) numaralı fıkrasının bu Kanunla değiştirilmeden önceki (c) bendi hükmü uygulanır.

4. (5035 sayılı Kanunun 50/b maddesiyle yürürlüğü 02.01.2004 tarihi olarak belirlenen fıkra) 2003 takvim yılında gerçekleştirilen indirimli orana tâbi işlemlerle ilgili iade taleplerinde, Katma Değer Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasının bu Kanunla değiştirilmeden önceki hükmüne göre işlem yapılır.

(5228 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle eklenen geçici madde)
Gecici Madde 21-

(5228 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle eklenen geçici madde. Yürürlük: 31.7.2004) Karayolları Genel Müdürlüğünce yapılacak taşınmaz mal teslimleri ile Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye sabit kıymetlerinde kayıtlı tapulu taşınmaz malların teslimleri (5281 sayılı Kanunun 43/14-a maddesiyle değişen ibare; Geçerlilik; 01.01.2005, Yürürlük; 31.12.2004) 31.12.2006 tarihine kadar(67) katma değer vergisinden müstesnadır.
(67) (Değişmeden önceki şekli) 31.12.2004 tarihine kadar
(5255 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen geçici madde)
Gecici Madde 22-

(5398 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle değişen geçici madde Yürürlük : 21.07.2005) 2005 yılında İzmir Kentinde yapılacak Dünya Üniversitelerarası Spor Oyunlarına ilişkin olmak üzere İzmir Universiade Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kurulu ile bu oyunlarda kullanılmak şartıyla söz konusu Düzenleme Kurulunun onayladığı kurum ve kuruluşlara yapılacak teslim ve hizmet ifaları ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla mevcut olan Organizasyon Komitesi tarafından teslim alınan malların İzmir Universiade Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kuruluna teslimi katma değer vergisinden müstesnadır.

Bu maddede düzenlenen istisnalar dolayısıyla yüklenilen vergiler, vergiye tâbi işlemler üzerinden hesaplanan vergilerden indirilebilir. İndirim yoluyla telafi edilemeyen vergiler ise bu Kanunun 32 nci maddesi hükümleri uyarınca istisna kapsamında işlem yapan mükellefin talebi üzerine nakden veya mahsuben iade edilir.

Maliye Bakanlığı, bu maddede yer alan istisnaların kapsamına girecek teslim ve hizmetleri tanımlamaya, istisnaya ilişkin usûl ve esasları belirlemeye yetkilidir.(68)

(68) (Değişmeden önceki şekli) Geçici Madde 22- (5281 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle değişen geçici madde; Geçerlilik; 13.11.2004, Yürürlük; 31.12.2004) 2005 yılında İzmir kentinde yapılacak Dünya Üniversitelerarası Spor Oyunları ile ilgili olarak İzmir Universiade Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kuruluna, bu organizasyon kapsamında yapılacak teslim ve hizmet ifaları ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle mevcut olan organizasyon komitesi tarafından teslim alınan malların İzmir Universiade Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kuruluna teslimi Katma Değer Vergisinden müstesnadır.(+)(+) (Değişmeden önceki şekli) Geçici Madde 22- (5255 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen geçici madde; Yürürlük; 13.11.2004) 2005 yılında İzmir Kentinde yapılacak Dünya Üniversitelerarası Spor Oyunları ile ilgili olarak yapılacak her türlü mal ve hizmet alımları, kiralama, yapım ve ihale işleri Katma Değer Vergisinden müstesnadır.

(5281 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle eklenen geçici madde)
Gecici Madde 23-

(5281 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle eklenen geçici madde; Yürürlük; 01.01.2005) Milli Eğitim Bakanlığına bilgisayar ve donanımlarının bedelsiz teslimleri ile bunlara ilişkin yazılım teslimi ve hizmetleri, bu mal ve hizmetlerin bağışı yapacak olanlara teslim ve ifası 31.12.2010 tarihine kadar Katma Değer Vergisinden müstesnadır.

Bu kapsamda yapılan teslim ve hizmet ifaları için yüklenilen vergiler, vergiye tâbi işlemler nedeniyle hesaplanan vergiden indirilir. İndirimle giderilemeyen vergiler iade edilmez. Maliye Bakanlığı, istisnaya ilişkin usûl ve esasları belirlemeye yetkilidir.

(5335 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle eklenen geçici madde)
Gecici Madde 24-

(5335 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle eklenen geçici madde; Yürürlük Tarihi : 27.04.2005) 1. 4.2.1924 tarihli ve 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanununun geçici 10 uncu maddesi kapsamındaki devir, temlik ve intikal işlemleri ile ilgili olarak Türk Telekom tarafından Türksat Uydu Haberleşme, Kablo TV ve İşletme Anonim Şirketine yapılan teslimler ve hizmet ifaları katma değer vergisinden müstesnadır.

2. 8.6.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunun 20 nci maddesi kapsamındaki gayrimenkul ve iştiraklerin 31.12.2006 tarihine kadar teslimi katma değer vergisinden müstesnadır.

3. Bu kapsamda yapılan teslim ve hizmet ifaları için yüklenilen vergiler, vergiye tâbi işlemler nedeniyle hesaplanan vergiden indirilir. İndirim yoluyla giderilemeyen vergiler iade edilmez. Maliye Bakanlığı, istisnaya ilişkin usûl ve esasları belirlemeye yetkilidir.

(5766 sayılı Kanunun 12/d maddesiyle eklenen geçici madde)
Gecici Madde 25-

(5766 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle eklenen geçici madde; Yürürlük Tarihi :06.06.2008) Bu maddenin yürürlük tarihinden önce Kanunun 17 nci maddesinin (4) numaralı fıkrasının (s) bendinde düzenlenen istisnadan vazgeçen mükelleflerin, bu maddenin yürürlük tarihini izleyen ayın sonuna kadar istisnadan vazgeçme taleplerini geri almaları halinde, 18 inci maddenin (3) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan hüküm uygulanmaz. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

(5766 sayılı Kanunun 12/d maddesiyle eklenen geçici madde)
Gecici Madde 26-

(5766 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle eklenen geçici madde; Yürürlük Tarihi ; 06.06.2008) BirleÅŸmiÅŸ Milletler (BM) temsilciliÄŸi, BM’ye baÄŸlı program, fon ve özel ihtisas kuruluÅŸları ile İktisadi İşbirliÄŸi ve Kalkınma TeÅŸkilatına (OECD) resmi kullanımları için yapılacak mal teslimi ve hizmet ifaları, bunların sosyal ve ekonomik yardım amacıyla bedelsiz olarak yapacakları mal teslimi ve hizmet ifaları,  bedelsiz mal teslimi ve hizmet ifaları ile ilgili mal ve hizmetlerin bunlara teslim ve ifası; finansmanlarının bu kuruluÅŸlar tarafından karşılanması ÅŸartıyla ilgili kurum, temsilcilik, program, fon ve özel ihtisas kuruluÅŸlarının Türkiye’deki faaliyetlerinin devamı veya ilgili kurumlara iliÅŸkin uluslararası anlaÅŸmaların yürürlükte bulunduÄŸu süre içerisinde katma deÄŸer vergisinden müstesnadır.

Bu istisnanın uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

(5804 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle eklenen geçici madde)
Gecici Madde 27-

(5804 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle eklenen geçici madde; Yürürlük Tarihi: 23.10.2008) 2009 yılı Mart ayında İstanbul’da yapılacak BeÅŸinci Dünya Su Forumunun Organizasyonundan sorumlu Forum Sekretaryasına bu Forumun gerçekleÅŸtirilmesi için yapılacak mal teslimleri ile hizmet ifaları katma deÄŸer vergisinden müstesnadır.

Maliye Bakanlığı, istisnanın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

(5904 sayılı Kanunun 16 ıncı maddesiyle eklenen geçici madde Yürürlük; 03.07.2009)
Gecici Madde 28-

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bina inşaat ruhsatı almış olan konut yapı kooperatiflerince, üyelerine yapılan konut teslimleri katma değer vergisinden müstesnadır.
Yürürlük
Madde 62-

Bu Kanunun Bakanlar Kurulu ile Maliye ve Gümrük Bakanlığına yetki veren hükümleri yayımı tarihinde, diğer hükümleri 1.1.1985 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme
Madde 63-
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Tags: , , , ,

Digg this!Add to del.icio.us!Stumble this!Add to Techorati!Share on Facebook!Seed Newsvine!Reddit!Add to Yahoo!

2 Responses to “3065 sayılı Katma DeÄŸer Vergisi Kanunu”

  1. EVERETT on: 7 Eylül 2010 at 22:06


    CheapTabletsOnline.Com. Canadian Health&Care.No prescription online pharmacy.Special Internet Prices.Best quality drugs. Online Pharmacy. Buy drugs online

    Buy:Petcam (Metacam) Oral Suspension.Valtrex.Lumigan.Actos.Zovirax.Prevacid.100% Pure Okinawan Coral Calcium.Zyban.Synthroid.Mega Hoodia.Nexium.Human Growth Hormone.Arimidex.Prednisolone.Accutane.Retin-A….

  2. JORDAN on: 11 Kasım 2010 at 08:21


    NEW FASHION store. Original designers collection at low prices!!! 20 % TO 70 % OFF. END OF SEASON SALE!!!

    BUY FASHION. TOP BRANDS: GUCCI, DOLCE&GABBANA, BURBERRY, DIESEL, ICEBERG, ROBERTO CAVALLI, EMPORIO ARMANI, VERSACE…

  Copyright ©2009 Taşçılar Yeminli Mali Müşavirlik , All rights reserved.| Powered by WordPress| Seo Addons